“Lozan Antlaşması ve Kürdistan’ın Bölünmesi” konulu Avustralya Kürt Toplum Fedrasyonu, Jina kadın derneği ve Melbourne Demokratik Kürt Toplum Merkezi (NavKurd) tarafından organize edildi.

Yeni Güney Galler, Batı ve Güney Avustralya eyaletleriyle başkent Canberra’dan katılımcıların yanı sıra çevrim içi bağlantıyla toplantıya dahil olan çok sayıda kişi, 1923 Lozan Antlaşması’nın Kürt halkı üzerindeki tarihsel ve güncel etkilerini tartıştı.

Etkinliğin açılışında konuşan Federasyon Eşbaşkanları Cennet Kahraman ve Brusk Ayveri, Lozan’ın yüzüncü yılına yaklaşılırken bu meselenin tarihsel bir muhasebe ve gelecek vizyonu gerektirdiğini vurguladı; Kahraman, konferansın Kürtlerin hâlen süregelen statü sorununa dair uluslararası kamuoyunda farkındalık yaratmak açısından kritik olduğunu belirtti.

Gün boyunca beş ana başlık etrafında yapılan sunumlarda PKK’den “Jin Jiyan Azadî” hareketine uzanan Kürt özgürlük mücadelesi, Önder Apo’nun fikirlerinin demokratik konfederalizm bağlamındaki etkisi, mevcut barış arayışlarının zorlukları ve fırsatları, Rojava’nın kuruluş süreci ve Kürt hareketindeki yeri, Türkiye’deki Kürt siyasi partilerinin demokrasi mücadelesi ele alındı.

Gazeteci-yazar Behrouz Boochani Jin Jiyan Azadî hareketinin dinamiklerini anlattı; KNK temsilcisi Nilüfer Koç Kürdistan’daki güncel durumu ve barış perspektifini aktardı. Siyaset bilimci Dr. Şükriya Bradost mücadelede kadın liderliğini, Dr. Jino Victoria Doabi İran ve Rojhilat’taki kadın hareketini ele aldı; Monash Üniversitesinden Dr. William Gourlay Türkiye’deki Kürt partileriyle saha deneyimlerini paylaştı.

Toplantıda NSW Üniversitesinden Prof. Dr. Vicki Sentas ise Türkiye’nin Kürtleri kriminalize eden politikalarını ve demokratik konfederalizmi inceledi; aynı üniversiteden tarihçi Dr. John Tully Lozan’ın tarihsel bağlamını sundu; Deakin Üniversitesinden Dr. Costas Laoutides ise Kürtlerin ve diğer etnik grupların maruz kaldığı soykırım pratiklerini değerlendirdi.

Konuklar arasında Green Left Weekly editörü ve Rojava ile Dayanışma Komitesi Başkanı Peter Boyle, NSW Yeşiller Partisi belediye meclis üyesi İsmet Taştan ve Sosyalist İttifak meclis üyesi Sue Bolton da yer aldı.

Soru-cevap bölümünde Lozan’ın yarattığı statü boşluğunun Kürtleri bugün hala kimlik, dil ve siyasi temsil mücadelesi vermek zorunda bıraktığı görüşü ağırlık kazandı; çözüm için uluslararası hukuk zemininde yeni girişimlerin, bölgesel barış süreçlerinin ve kadın öncülüğündeki sivil hareketlerin güçlendirilmesi gerektiği vurgulandı. Organizasyon komitesi, konferansa ait sunum metinleri ile oturum kayıtlarının önümüzdeki günlerde kamuoyuyla paylaşılacağını açıkladı.