2013’te başlatılan çözüm girişiminin Türk devleti tarafından bozulmasının ardından, Kürdistan’da yaşayan ya da yaşamını yitirmiş herkes özel savaş politikalarının hedefi haline getirildi. Çözüm sürecinde birçok kentte inşa edilen Kürdistan Özgürlük Gerillalarına ait şehitlikler bombalanarak ya da kepçelerle tahrip edildi. Bu saldırılar, hem vicdani hem de insani açıdan büyük tepkilere yol açarken birçok mezarlık tanınmaz hale geldi. Yaklaşık 10 yıl boyunca bu alanlar sivil halka ve ailelere de yasaklandı.

MEZARLIK TAMAMEN YOK EDİLDİ

2017 yılında önce bombalanan ardından da yaşanan selden zarar gören Herekol Mezarlığı ise, şu an dümdüz bir alana dönüşmüş durumda. Bir diğer adı Şehîd Azîme ve ve Şehîd Resul Goyî Şehitliği olan mezarlık, 2014 yılında Sêrt’in Berwarî ilçesinde bulunan Çemê Karê bölgesinde yapıldı. 63 cenazenin gömülü bulunduğu şehitlikte, bir kaç kırık mezar taşı ve bahçe duvarları dışında bir şey bırakılmadı. Aradan geçen sürenin ardından bölgeye giden aileler sadece bir düzlük ve kırık taşlarla karşılaşırken, bölgede bulunan 63 cenazenin ise akıbeti bilinmiyor.

YASAKLAR NEDENİYLE MEZARLIĞI ZİYARET EDEMEDİK’

Amca oğlu Mahfuz Nas’ın (Edip) 1998 yılında Berwarî’de şehit düştüğünü belirten Mehmet Şah Nas, diğer aileler gibi kendi naaşlarından haberdar olamadıklarını belirtti. O dönemde çalışmalarda yer aldığını dile getiren Nas, süreç bozulmadan önce şehit düşen ve farklı yerlere defnedilen isimlerin, sürecin başlaması ile beraber şehitliklere defnedildiğini söyledi.

“Biz kuzenimin şehit düştüğünü biliyorduk ama nerede olduğunu bilmiyorduk” diyen Nas, şehitlik kurulduktan sonra gittiğinde adını mezar taşının üzerinde gördüğünü ve onun da oraya defnedildiğini belirtti.

Mezarlık açılışına aile olarak katıldıklarını ve daha sonra ziyaretlerin devam ettiğini anlatan Nas, süreç bozulduktan sonra yasaklar nedeniyle ailenin hiç gidemediğini söyledi.

‘MEZARLIKTA HİÇBİR ŞEY BIRAKMAMIŞLAR’

Nas, “Mezarlık, önce uçaklarla bombalandı ardından kepçelerle dümdüz ettiler. Etrafındaki bütün taşları ve bahçe duvarını yıktılar. Ondan sonra da sel vurdu. Aradan 10 sene geçti; şu an giden insanlar geride hiçbir şeyin kalmadığını söylüyor. Biz uzun süredir mezarlığa gidemedik ama bu sürecin yeniden başlaması ile aileler yeniden gidebilir. Mezarlığın yakınında kule yapıldığını da öğrendik” dedi.

Birçok mezarlığa ziyaret yapıldığını belirten Nas, Herekol’un da ziyaret edilebileceğini ifade etti.

Bütün şehitliklerin ziyaret edilebilmesi için imkân sağlanması gerektiğini söyleyen Nas, “Bütün aileler şehitliklere gitmeli. Sayın Abdullah Öcalan’ın 1993 yılında söylediği bir söz vardı: ‘Eğer biz bir dakika bile şehitleri unutursak, hainlerden daha hainiz’ demişti. Şehitlerimiz bizim onurumuz” diye konuştu.

‘BARIŞ ÖLÜYE SAYGIYLA BAŞLAR’

“Bugün geldiğimiz noktada ödenen bedeller, verilen emekler ve dökülen kanlarla bu süreç şekillendi. Şehitlikler bu halkın onuru. Bu saldırılarla aslında onurumuz hedef alındı. Bütün şehitliklerin yeniden inşa edilmesi gerekiyor. Barış ve eşitlik, ölüye ve onura saygıyla başlar. Dünyanın hiçbir yerinde mezarlıklara saldırı olmaz ama burada birçok mezar bombalandı, kemikler kaldırım altına gömüldü. Bu hem hukuka hem de insan haklarına aykırıdır” diyen Nas, şehitlerin Kürtleri bütün dünyaya kabul ettirdiğini ifade etti.

Yeni sürecin Kürt halkının özgürlüğünden geçtiğini belirten Nas, barışın ve sürecin değerinin bilinmesi gerektiğini vurguladı.