Kuzey ve Doğu Suriye’nin Cizîrê Kantonu’nda yer alan Amûdê kentinde, 13 Kasım 1960 tarihinde yaşanan Amûdê Sineması Katliamı’nın 65. yıl dönümü dolayısıyla anma etkinliği düzenlendi. Hûrî Kültür ve Sanat Merkezi öncülüğünde gerçekleştirilen etkinlik, Şehrazat Sineması anıtının bulunduğu alanda yapıldı.

Anmaya kent halkı, sivil toplum temsilcileri, kültür ve sanat çevreleri, aydınlar, şairler ve sanatçılar katıldı. Etkinlik alanında, katliama dikkat çeken 20 fotoğraf sergisi açıldı. Fotoğraflar, Özgür Söz Platformu üyesi 11 sanatçı tarafından çizildi.

Saygı duruşuyla başlayan programda, Rojava Film Komünü temsilcileri 5. Uluslararası Rojava Film Festivali hakkında bilgi verdi. Komün, festivalin bugün (13 Kasım) Amûdê Sineması Katliamı’nda yaşamını yitiren çocukların anısına düzenlendiğini açıkladı.

Etkinlikte konuşan Cizîrê Kantonu Aydınlar Birliği üyesi Kurdiyar Dirêî, Amûdê Sineması yangınının planlı bir katliam olduğunu vurgulayarak, “Amaç Kürt halkını sindirmek ve yok etmekti” dedi. Katliamın tanıklarından biri olan Aydınlar Birliği üyesi Beşîr Mele Newaf ise okuduğu şiiri “şehit annelerine” ithaf etti.

Katliamın diğer tanıkları Mihemed Emîn Ebduselam ve Reşîd Fatê, o günü anlatarak, film izlemek için sinemaya gittiklerini, ancak gösterim başlamadan çıkan yangında birçok arkadaşlarını kaybettiklerini ifade etti. Tanıklar, “O gün çocukların çığlıkları hâlâ kulaklarımızda” sözleriyle duygularını dile getirdi.

Etkinlik, sanatçı Semîr Orkêş’in seslendirdiği şarkılarla sona erdi.

TARİHE KAZINAN KARA GÜN: AMÛDÊ SİNEMASI KATLİAMI

13 Kasım 1960’ta, Amûdê kentindeki Şehrazat Sineması’nda yaşanan yangında 283 Kürt çocuk hayatını kaybetti. O gün ilkokul müdürünün talimatıyla 120 kişilik salona 500 çocuk yerleştirildi. “Cerimet Nifis El Leyl” (Gece Yarısı Suçlaması) adlı Cezayir bağımsızlık filmi gösterilecekti. Ancak film başlamadan kısa bir süre önce sinema perdesinde çıkan yangın kısa sürede tüm salona yayıldı.

Öğretmenlerin öğrencileri yerlerinden kalkmamaları yönünde uyarması ve kapılarda bekleyen askerlerin salonu kilitlemesi sonucu facia büyüdü. Halkın müdahalesine rağmen 283 çocuk yanarak can verdi. Mihemedê Seîd Axa adlı yurttaş, askerlerin engeline rağmen içeri girerek birçok çocuğu kurtardı.

Dönemin yetkilileri yangını “teknik arıza” olarak nitelese de olayda Kürt çocuklarının dışında kimsenin zarar görmemiş olması, etkin bir soruşturma yapılmaması katliamın planlanarak yapıldığını gözler önüne serdi. Amûdê Sineması Katliamı, 1960 yılında Suriye’deki eski Baas rejimi döneminde yaşandı. O günden bu yana Kürt halkının hafızasında derin bir yara olarak kaldı; birçok yazar, şair ve yönetmen, yaşananları eserlerine konu etti. Katliam, her yıl düzenlenen anma etkinlikleriyle hatırlanmaya devam ediyor.