Heyet Tehrir el-Şam (El Nusra Cephesi), 27 Kasım'da ‘Saldırıları Engelleme Operasyonu’nu başlattı. HTŞ, İsrail'in Lübnan'daki Hizbullah'a yönelik saldırıları ve Tel Aviv'in İran nüfuzunu sona erdirme ve başta Baas rejimi olmak üzere İran'ın müttefiklerini zayıflatma çabaları da dahil olmak üzere bölgedeki güç dengelerini değiştiren bölgesel ve uluslararası koşullardan yararlanarak bu operasyonu başlattı.

HIZLI SALDIRILAR VE REJİMİN DÜŞMESİ

İran'ın Suriye ve Lübnan'daki nüfuzunu hedef alan İsrail, Hizbullah ve İran milis üslerine sert saldırılar düzenledi. Bunun sonucunda Suriye rejiminin askeri altyapısı zayıfladı ve birlikleri HTŞ kontrolündeki bölgelerdeki cephe hatlarından çekildi. Bu geri çekilme, HTŞ'nin tam kapsamlı bir saldırı başlatmasının önünü açtı.

Operasyon Halep'in batı kırsalında başladı. Baas rejimi, 48 saat içinde Halep'in batı ve güneyindeki bölgelerin çoğunu ve İdlib'in doğu kırsalının büyük bir bölümünü kaybetti.

Aralık 2024 başlarında HTŞ'nin saldırı güçleri Halep'in kontrolünü tamamen ele geçirmiş ve Baas rejimi güçleri Hama iline doğru çekilmişti.

5 Aralık 2024'te Hama kenti de HTŞ'nin kontrolüne girmiş, Baas rejimi güçleri Şam, Humus, Deraa ve Quneytra kırsalında sıkışıp kalmıştı.

GÜNEYDEKİ GRUPLAR MÜDAHALE ETTİ, BAŞKENT BASKI ALTINA GİRDİ

Güney Suriye'de, Rusya ile yapılan bir anlaşma kapsamında bölgenin bir kısmını kontrol eden Ehmed Evda liderliğindeki Dera'daki yerel gruplar, Aralık ayı başlarında Dera kenti ve kırsalının kontrolünü ele geçirdi. Bu durum, Baas rejimi güçlerinin tüm güney Suriye'den çekilmesine yol açtı.

Aynı dönemde HTŞ, Humus'a bir saldırı başlattı. Bunun sonucunda rejim güçleri Humus'tan çatışmasız çekildi ve Şam, tamamen onların kontrolüne bırakıldı.

Aynı dönemde Rusya, İran ve Türkiye Astana'da yeni bir görüşme ağı oluşturuyordu. Görüşmeler sonucunda, Humus'un kuzey kırsalında HTŞ'ye yönelik askeri operasyonların durdurulması konusunda anlaşmaya varıldı. Rus uçakları, Humus'u Şam'a bağlayan Ristan Köprüsü'nü bombaladı. Ancak dış çevrelerin kararları Astana'nın hesap ve mutabakatlarıyla uyuşmuyordu. Sonuç olarak HTŞ, Şam'a doğru ilerlemesini sürdürdü.

Güney Suriye'den başkente saldırılar da başlatıldı ve Şam kuşatıldı. 8 Aralık 2024'te, saldıran güçler Şam'a girdiklerini ve Beşar Esed'in Moskova'ya kaçtığını duyurdu. 8 Aralık'ta HTŞ ve lideri Colani Şam'a ulaştı.

Dera ve Süveyda'daki grupların öncü rolüne rağmen, Ebu Mihemed El-Colani (Ehmed El Şera) ve hareketi Arap ve Batı basınında desteklenirken, Baas rejimini güneyden kovarak başkente giren güneyli gruplar görmezden gelindi.

TÜRK DEVLET ÇETELERİ İLERLEMEYE ÇALIŞTI, QSD ENGELLEDİ

Kuzey Suriye'de, Türk devlet çeteleri Baas rejiminin hızla çöküşünden ve ülkedeki kaostan yararlanarak Kuzey ve Doğu Suriye'deki işgal alanlarını genişletmeye çalıştı. Bunun üzerine yoğun saldırılar düzenlediler. Ancak Suriye Demokratik Güçleri (QSD), işgalci Türk ordusu ve çetelerinin Minbic’e yönelik saldırılarına 27 Kasım 2024'e kadar karşılık verdi.

QSD Genel Komutanı Mazlum Ebdi, 11 Aralık'ta ABD ile Minbic’deki sivillerin korunması konusunda bir anlaşmaya vardı ve bu anlaşmaya göre QSD, Minbic kentinden çekildi.

Ancak işgalci Türk ordusu ve paralı çeteleri kırsal kesime ve Tişrin Barajı'na yönelik saldırılarını sürdürdü. QSD bölgeyi savundu ve egemenlik haritasının değiştirilmesine izin vermedi.

İşgalci Türk devletinin Minbic kırsalı ve Tişrin Barajı cephelerindeki baskılarına rağmen, QSD, DAIŞ çetelerinin rejimin çöküşünden faydalanarak sivillere saldırmasını önlemek için 7 Aralık 2024'te rejim güçlerini Dêrazor kırsalından (7 köy, Bukemal ve Meyadin), Halep Uluslararası Havalimanı'ndan ve Reqa’nın bazı kırsal alanlarından çıkardı. HTŞ'nin 9 Aralık'ta bu bölgelere ulaşmasının ardından, QDS üslerine geri döndü.

İSRAİL ASKERİ TESİSLERİ YIKTI

Baas rejiminin devrilmesiyle birlikte, HTŞ ve müttefiklerinin Baas rejiminin askeri tesislerini ele geçireceğinden korkan İsrail, 11 Aralık 2024'te askeri üs ve noktalara, silah depolarına ve askeri havaalanlarına yönelik geniş çaplı bir hava harekâtı başlattı. Rejim ordusunun askeri yapısının yüzde 90'ından fazlasının imha edildiği belirtiliyor. Bazı haberlere göre 120'den fazla askeri üs imha edildi, 8 havaalanı ve hava üssü tamamen hizmet dışı bırakıldı ve İran ve milislerine ait 30'dan fazla stratejik füze deposu imha edildi. Tahran ve Hizbullah'a bağlı 4 binden fazla savaşçının Suriye'den çekildiği ve öldürüldüğü belirtiliyor.

İSRAİL GÜNEY ÜZERİNDEKİ KONTROLÜNÜ GENİŞLETİYOR

Baas rejiminin devrilmesinden bu yana bir yıl geçmesine rağmen Suriye'de hâlâ bir askeri kurum (ordu, güvenlik güçleri, polis) bulunmamaktadır. Suriye'de iktidarı ele geçiren HTŞ, orduyu ve güvenlik kurumlarını dağıtmış ve askeri sektör, kendilerini Suriye ordusu olarak tanıtan çeşitli grupların kontrolüne girmiştir.

İsrail, 1974'te Tişrin Savaşı'ndan sonra kararlaştırılan "Sınır Bölgesi" dışındaki bölgeleri kontrol ederek Güney Suriye'de ilerleme kaydetti. Şu anda Güney Suriye'de (Quneytra, Süveyda ve Dera ile Şam'ın güney kırsalında) bir tampon bölge oluşturmaya çalışıyor. Ayrıca Şam'a 20 kilometre uzaklıktaki Cebel El Şêx’i de ele geçirdi.

Yarın: Geçiş Hükümeti, şiddet yoluyla iktidarını güçlendirmeyi hedefliyor.

KAYNAK: ANHA