Human Rights Watch (HRW), Suriye’deki geçiş hükümetinin, önceki rejimin çöküşünün ardından geçen süreçte geçiş süreci adaletinde ciddi ve şeffaf olmadığını belirten bir rapor yayımladı. Kuruluş, hükümetin çoğu adımının biçimsel ve sınırlı kaldığını vurguladı.

HRW, geçiş hükümetinin geniş kapsamlı adaleti sağlama konusunda yeterli ciddiyet ve şeffaflık göstermediğini, Suriye krizinin mağdurlarına verdiği sözleri yerine getirmediğini ifade etti. Kuruluş, hükümetin yalnızca Anayasa Taslağı’nda ciddi suçları araştırmak için geçiş süreci adaletine atıfta bulunduğunu, somut kararlar ve uygulamalar geliştirmediğini belirtti.

Raporda, kıyı kesimi ve Süveyda’daki toplu cinayetleri araştırmak için kurulan yerel özel komitelerin görev ve yöntemlerinin hâlâ net olmadığı, yasal çerçevelerinin ve bağımsızlık derecelerinin belirsiz olduğu vurgulandı. HRW, “Komiteler, suçluların tamamına hesap sorulmasını sağlayacak açık bir yol haritası sunmadı; kimlerin sorumlu olduğu ve aidiyetleri net olarak ortaya konmalıdır” ifadelerini kullandı.

Kuruluş, geçiş hükümetinin yalnızca önceki rejimin suçlarına odaklandığını, ancak 2011–2024 yılları arasında tüm taraflarca işlenen suçları kapsayan kapsamlı bir adalet çerçevesi oluşturması gerektiğini belirtti. Bölgesel yargı süreçlerinde vahşet suçlarının soruşturulmasında kapasite eksikliği ve siyasi irade yetersizliğine işaret edildi.

Raporda ayrıca, mağdur ailelerle şeffaf iletişimin olmaması ve Suriye’nin farklı bölgelerinde kayıpların akıbetine ilişkin gösterilerin devam etmesi, geçiş hükümetine duyulan güveni zayıflattığı ifade edildi. HRW, mağdurların ve sivil toplumun süreçlere dahil edilmemesinin hükümetin verdiği şeffaflık vaatleriyle çeliştiğini kaydetti.

HRW, geçiş hükümetine öncelikli olarak şu adımları atma çağrısı yaptı:

- Tüm taraflar için adalet ve hesap sorma konusunda net bir yol haritası oluşturulmalı.

- Uluslararası mekanizmalarla iş birliği teşvik edilmeli; bağımsız izleme mekanizmaları, soruşturma komiteleri ve Uluslararası Adalet Mahkemesi sürece dahil edilmeli.

- Tutuklama ve cinayet ceza sistemi için etkili hukuki reformlar uygulanmalı.

- Uluslararası Ceza Mahkemesi geçmiş dönem suçlarını incelemek üzere sürece katılmalı.

- Geçiş süreci adaletinin inşasında mağdurların ve kurtulanların katılımı sağlanmalı.