Yaklaşık 20 Afrika ülkesi ABD’nin yeni anlaşmalarını kabul ederken, Zimbabve ve Zambiya ise veri paylaşımı ve maden kaynaklarına erişim şartları nedeniyle anlaşmaları reddetti.

ABD’NİN YENİ SAĞLIK STRATEJİSİ

Courrier International’da yayımlanan habere göre, ABD yönetimi küresel sağlık politikasında yeni bir program başlattı. Bu politika, Amerika Birleşik Devletleri Uluslararası Kalkınma Ajansı’nın tasfiyesi ardından ortaya çıkan yardım boşluğunu doldurmayı amaçlıyor.

ABD yönetimi tarafından önerilen anlaşmalar, HIV/AIDS, sıtma ve tüberkülozla mücadele, salgınlara karşı hazırlık ve anne-çocuk sağlığının geliştirilmesini hedefliyor. Ancak bu yardımların bazı karşılıklar karşılığında verildiği belirtiliyor.

Habere göre bugüne kadar 20 Afrika ülkesi ve 4 Latin Amerika ülkesi anlaşmaları kabul etti.

SAĞLIK VERİLERİ ‘YENİ PETROL’

Anlaşmalardaki en tartışmalı maddelerden biri, ortak ülkelerin vatandaşlarına ait sağlık verilerini ABD ile paylaşmasını öngörüyor. Washington bu mekanizmanın salgınları erken tespit etmeye yardımcı olacağını savunuyor.

Ancak bazı uzmanlar bunun aynı zamanda ABD’li ilaç şirketlerine veri erişimi sağlayabileceğini düşünüyor. Sophie Harman, British Medical Journal’da yayımlanan bir yazısında sağlık verilerinin “yeni petrol” haline geldiğini belirterek, bu bilgilerin ticari amaçlarla kullanılabileceği uyarısında bulundu.

Harman’a göre Afrikalı ülkelerden elde edilen veriler, ilaç veya aşı geliştirmek için kullanılabilir ve daha sonra bu ürünler Afrika’ya daha yüksek fiyatlarla satılabilir.

ZİMBABVE VE ZAMBİYA ANLAŞMAYI REDDETTİ

Zimbabwe hükümeti anlaşmayı reddetti. Enformasyon Bakanı Nick Mangwana, devlet medyasına yazdığı bir yazıda ülkesinin “biyolojik koloni” haline getirilmesine izin verilmeyeceğini söyledi.

Mangwana, sağlık verilerinin stratejik bir kaynak olduğunu ve kısa vadeli mali yardım karşılığında paylaşılmasının kabul edilemeyeceğini ifade etti.

Zambiya’da da anlaşma askıya alındı. Yetkililer, hükümetin çıkarlarıyla uyumlu olmayan bazı maddeler bulunduğunu açıkladı. Reuters’a göre tartışmalı maddelerden biri maden kaynaklarına erişimle ilgili olabilir. Zambiya, Afrika’nın en büyük bakır üreticilerinden biri ve önemli kobalt, nikel ve lityum rezervlerine sahip.

AFRİKA’DA HUKUKİ VE SİYASİ TARTIŞMA

Kenya ise ABD ile anlaşmayı imzalayan ilk ülke oldu. Ancak anlaşmanın uygulanması, veri koruma yasasını ihlal ettiği gerekçesiyle açılan davalar nedeniyle mahkeme tarafından geçici olarak durduruldu.

Habere göre bazı uzmanlar, ABD’nin sağlık yardımlarını Afrika ülkeleri üzerinde siyasi ve ekonomik baskı aracı olarak kullandığını savunuyor.

Sophie Harman, Washington’un sağlık ihtiyaçlarını “pazarlık aracı” haline getirerek hükümetleri stratejik kaynaklarını veya verilerini paylaşmaya zorladığını ileri sürdü.