Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (BMMYK), 2026 yılının başından bu yana İran ve Pakistan’dan yaklaşık 150 bin Afganın ülkesine döndüğünü, bu geri dönüşlerin büyük bölümünün zorla gerçekleştiğini açıkladı.
Kabil’den konuşan BMMYK Afganistan Temsilcisi Arafat Jamal, geri dönüşlerin sert kış koşullarında gerçekleşmesinin endişe verici olduğunu belirtti.
Jamal, dondurucu soğuklar ve yoğun kar yağışının etkili olduğu bir dönemde bu sayının geçen yılın aynı dönemine göre daha yüksek olduğunu söyledi. BMMYK verilerine göre geçen yıl aynı dönemde 98 bin Afgan geri dönmüştü.
İKİ YILDA 5 MİLYON DÖNÜŞ
Pakistan ve İran, savaş, yoksulluk ve güvenlik riskleri nedeniyle ülkelerini terk eden milyonlarca Afgan’a ev sahipliği yapıyordu. Ancak Eylül 2023’ten bu yana yaklaşık 5 milyon Afgan ülkesine geri döndü. Sadece 2025 yılında dönenlerin sayısı 2,9 milyona ulaştı.
BMMYK, geri dönüşlerin hız ve ölçeğinin Afganistan’daki insani krizi daha da derinleştirdiğini vurguladı. Ülkede ekonomik çöküş, doğal afetler ve özellikle kadınlar ile kız çocuklarının haklarına yönelik kötüleşen durumun devam ettiği ifade edildi.
YENİDEN GÖÇ RİSKİ
BMMYK’nin geri dönen Afganlar arasında yaptığı ankete göre, birçok kişi iş bulmakta zorlanıyor ve kimlik belgesi eksikliği yaşıyor. Ankete katılanların yüzde 5’i yeniden ülkeyi terk etmek istediğini belirtirken, yüzde 10’dan fazlası geri döndükten sonra yeniden göç eden bir yakını olduğunu ifade etti.
BMMYK, 2026 yılı için Afganistan’daki ülke içi yerinden edilmiş kişiler ve geri dönenler için 216 milyon dolar kaynak çağrısında bulundu. Ancak bu bütçenin şu ana kadar yalnızca yüzde 8’i finanse edilebildi.
Kuruluş, önceliğinin geri dönen Afganların yeniden topluma entegrasyonunu desteklemek olduğunu açıkladı.
