Riha merkezde Komeleya Zimanê Kurdî (ZIMANGER), dernek binası önünde açıklama yaptı. "Kürtçeye statü, Kürtçe eğitim" talebinin dillendirildiği açıklamada konuşan dernek Eşbaşkanı Osman İzgör, "Kürtçe dersler veren kurumlarımız baskıya maruz kalıyor, kapatılıyor. Baskılar son bulmalı ve anadilde eğitim hakkı sağlanmalı. Kürtçenin resmi dil olarak kabul edilmesi gerekiyor" dedi.

DEM Parti Riha Milletvekili Ferit Şenyaşar, "Türkiye’de 20 milyondan fazla Kürt var. Kardeşlik ve eşitlik deniliyor, o zaman Kürtçe neden sadece seçmeli ders olarak veriliyor?" diye sordu. 

Barış Annesi Adalet Çay, "Kürt doğduk. Kürt öleceğiz. Sonuna kadar dilimizi savunmaya devam edeceğiz" dedi.  Açıklama sonrası dernekte ders verildi. 

Riha Emek ve Demokrasi Platformu, 21 Şubat Dünya Anadil Günü dolayısıyla basın açıklaması yaptı. Novada Park AVM önünde yapılan açıklamaya platform bileşenleri ve DEM Parti Riha Milletvekili Ömer Öcalan katıldı. Kürtçe, Arapça ve Türkçe, “Ez bi zimanê xwe zikmakî heme” pankartının açıldığı açıklamada açıklamayı ÖHD Riha Şubesi Eşbaşkanı Yasin Aktaş okudu. 

Kürt sorununun demokratik çözümünün en temel adımlarından birinin anadilde eğitim hakkı olduğunu söyleyen Aktaş, “Anadilde eğitim hakkı anayasal ve yasal güvence altına alınmalıdır. Eşit yurttaşlık; tek dili dayatmak değil, farklı dillerin eşitliğini kabul etmektir. Dilsel çoğulculuk bir tehdit değil, adil ve kalıcı barışın ön koşuludur” diye belirtti.

Açıklama, “Bê ziman jiyan nabe” sloganıyla son buldu. 

 

GIRÊ SOR

Girê Sor (Siverek) ilçesinde Kürt Dili, Kültürü ve Sanatı Geliştirme ve Araştırma Derneği tarafından açıklama yapıldı. Kurmancî ve Kirmanckî lehçelerinde pankartlar taşındı. Dernek çalışanlarından Ali Cıkkan, halkın talebinin anadilde eğitim olduğunu ifade ederek “Kürt halkının yüzde 97’si kendi anadilinde eğitim görmek istiyor. Ancak bugüne kadar Kürtçe eğitim veren bir okul olmadı. Kürtçenin öğrentilmesi için açılan kurs, atölyeler ise baskı ve saldırılar ile karşı karşıya geliyor ve kapatılıyor” dedi. Cıkkan, ayrıca Türkiye'nin imzacı olduğu uluslararası sözleşmelerdeki çekincelerini kaldırması gerektiğini söyledi.

Firuzan Demir de açıklamanın Kirmanckîsini okudu. Açıklama sonrası derneğe gelen yurttaşlar için dil atölyesi düzenlendi. 

 

İZMİR 

İHD İzmir Şubesi, 21 Şubat Dünya Anadil Günü'ne ilişkin dernek binasında açıklama yaptıi. Basın metninin Kürtçesini dernek yöneticilerinden Mustafa Kızartıcı okurken Türkçesini de İHD İzmir Şubesi Eşbaşkanı Zilan Gümüş okudu.

Açıklamada şunlara yer verildi: "Anadili bireylerin mensup oldukları topluluklar içerisinde veya bir devlet yönetimi altında kendilerini en iyi ifade ettikleri, sosyalleştikleri ve kültürel varlıklarını sürdürdükleri dildir. Devletleşmemiş halkların özellikle anadilinde eğitim hakkından mahrum bırakılması, kendilerini geliştirecek birçok olanaktan yoksun kalmaları anlamına gelmektedir. Anadilinde eğitim taleplerinin önündeki en büyük engel, dünyada hâkim olan ‘ulus devlet’ anlayışının kendisidir. Ulus devletler; asimilasyoncu, tekçi ve yasaklayıcı bir tutumla resmi dil dışındaki dillerin reddiyesi üzerine inşa edilmiştir. Dünya üzerinde yok olan, tehlike altında olan ve konuşulan tüm diller insanlık tarihinin ortak değeridir. Halkların kendi dillerinde konuşma, eğitim alma, yaşamlarını ve kültürlerini devam ettirmeleri sağlanmalıdır. Dilsel ve kültürel çoğulculuk ile toplumların barış içinde, bir arada ve özgürce yaşamaları mümkün olacaktır."

Kürt sorununun çözümü ve toplumsal barışın sağlanmasında, anadilde eğitim hakkının kilit bir öneme sahip olduğu aktarıldığı açıklamada, anadilde eğitimin yasal güvenceye alınması gerektiği vurgulandı.

ADANA 

Adana Demokratik Kurumlar Platformu, İnönü Parkı’nda açıklama yaptı. Açıklamanın Kürtçesini DBP PM üyesi Fuat Yaman, Türkçesini ise DEM Parti İl Eşbaşkanı Seyfettin Aydemir okudu. Açıklamada, tüm dillerin haklarının güvence altında alınması çağrısı yapıldı.  Açıklama halaylarla son buldu.

İHD ve Eğitim Sen Adana şubeleri ile Adana Alevi Platformu, “Anadili savunmak yaşamı savunmaktır” başlığıyla panel düzenledi.  Konuşmacılar, çok dilli eğitimin önemine işaret etti. 

HATAY

İHD İskenderun Şubesi, derneğin bulunduğu konteyner önünde açıklama yaptı. Şube Başkanı Ayten Kılınç, anadilde eğitimin kolektif bir hak olduğunu sböyledi.

MERSİN

ÖHD, İHD, Eğitim Sen, Sanatolia Kolektif Atölyeleri ve Özel Sektör Öğretmenleri Sendikası, Akdeniz ilçesinde bulunan Özgür Çocuk Parkı’nda açıklama yaptı. Mersin Emek ve Demokrasi Platformu de açıklamaya destek verdi. Türkçe, Arapça ve Kürtçe "21 Şubat Dünya Anadil Günü kutlu olsun” pankartı açıldı.  Açıklamada sık sık, “Bê zîman jiyan nabe” sloganı atıldı. İHD Eş Genel Başkan Yardımcısı Hakkı Demir, Kürtçenin toplumsal alanda daha fazla konuşulması çağrısı yaptı.

İHD Mersin Şubesi yöneticisi Şükran Aktaş açıklamanın Kürtçesini, İHD'li yönetici Nurgül Elveren ise Türkçesini okudu. 

Mersin Emek ve Demokrasi Platformu Dönem Sözcüsü İsmail Oğuz, her çocuğun kendi anadiliyle büyümesi gerektiğini söyledi.

Demokratik Birlik İnisiyatifi sekreteryasından İhsan Taş, milyonlarca Kürt'ün kendi anadilinde konuşamamasının sorumlusunun devlet olduğunu vurguladı.

ANTALYA

İHD Antalya Şubesi, de anadilde eğitim hakkının anayasal güvence altına alınması için açıklama yaptı. 

DÎLOK 

İHD ve Eğitim Sen şubeleri, Dîlok'ta bulunan Yeşilsu Parkı’nda ortak açıklama yaptı. Metnin Kürtçesini İHD'li Zahiddin Şirin, Türkçesini Eğitim Sen Şube Başkanı Ömer Parlakçı okudu. Açıklamada, "Milyonlarca çocuğun kendi anadili ile eğitim görmesine ‘ülke bölünür’ paranoyası ile yaklaşılması büyük bir çelişkidir" denildi.

İSTANBUL 

İHD İstanbul Şubesi, dernek binasında basın toplantısı düzenledi. Açıklamanın yapıldığı salona “Anadil haktır engellenemez” yazılı pankart asıldı. Eren Keskin, Nimet Tanrıkulu, Hanım Tosun ve İkbal Eren'ın yanı sıra çok sayıda kişi açıklamaya katıldı. Ortak açıklamanın Kürtçesini İHD İstanbul Şubesi Eşbaşkanı Jiyan Tosun, Kürtçesini ise İHD'li Hasan Yaviç okudu. 

İnsan hakları savunucusu Eren Keskin, Kürtçenin yanı sıra birçok dilin ve kültürün yok edilmek istendiğine işaret etti. Eren Keskin "Bütün kimliklerin yok edilmesinin nedeni ulus devletlerdir. Her ulus devlet bu kadar aşırı yapmıyor. Türkiye Cumhuriyeti aşırı derecede yapıyor" diye kaydetti. 

İHD'li Nimet Tanrıkulu ise, "Anadilinde eğitim alamamak büyük sorun. Zazaca tehlike altındaki diller arasında birinci sırada. Dilleri sürekli korumamız gerekiyor. Bu coğrafyada konuşulmayan dillerin sebebi biraz da biziz” dedi.

Cumartesi Annesi Hanım Tosun, anadillerin yaşatılması çağrısında bulundu. 

ANKARA

Anka Dil Kültür ve Sanat Derneği (ANKA-DER) öncülüğünde Sakarya Caddesi'nde açıklama yapıldı. Emek ve demokrasi güçlerinin yanı sıra siyasi parti ve sivil toplum örgütleri de açıklamaya katıldı. Açıklamada "Kürçeye statü, Kürtçe eğitim" talebinin yer aldığı Kürtçe pankart açıldı. 

ANKA-DER eğitmeni Emine Oğuz, anadil mücadelesine işaret ederek, "Bu mücadelede temel talep, inkâr politikalarının sona erdirilmesi ve Kürt halkının dil ve ulusal haklarının anayasal güvence altına alınarak yasalarla teminat altına alınmasıdır" dedi. 

MÊRDÎN 

Mêrdîn Emek ve Demokrasi Platformu, yürüyüş ve açıklama yaptı. Artuklu ilçesinde bulunan Qoser Kavşağı'nda biraraya gelen kitle, erbane ve davullar eşliğinde yürüyüşe geçti. Yürüyüşte sık sık "Zimanê me rûmeta me ye” ve “Bê0 ziman jiyan nabe” sloganları atıldı. Ayrıca Süryanice, Arapça, Kürtçe ve Türkçe “21 Şubat Dünya Anadil Günü Kutlu Olsun” pankartı açıldı. Renkli görüntülerin ortaya çıktığı yürüyüş, Karayolları Parkı'nda son buldu. Platformdan Mahir Mikailoğlu, "Anadil demokratik toplumun olmazsa olmazlarındandır” dedi. 

DEM Parti Mêrdîn Milletvekili Beritan Güneş Altın, dillerin yok olmadığını "asimilasyon politikaları ile katledildiğini" söyledi. 

Konuşmalardan sonra müzik dinletisi yapıldı.

ÊLIH

Êlih Emek ve Demokrasi Platformu, yürüyüş gerçekleştirdi. DEM Parti binası önünden başlayan yürüyüş Gülistan Caddesi'nde son buldu. Arî Dil Araştırmaları ve Kültür Derneği (ARÎ-DER) Eşbaşkanı Mazlum Tenha, "Sayın Öcalan’ın 27 Şubat 2024'te sunduğu Barış ve Demokratik Toplum perspektifi, sorunların diyalog yoluyla çözülmesi için yeni fırsatlar doğurmuştur. Bu süreç toplumda çözüm umudu yaratmıştır. Artık devlet yetkililerinin de inkar siyasetini terk etmesi, Kürt halkının kimlik hak ve özgürlüklerini güvence altına alması ve özgürlük ile demokrasinin önündeki engelleri kaldırması gerekmektedir” dedi.

AGIRÎ

KURDÎ-ZAN ARARAT Kürt Kültür Dil Derneği, yürüyüş ve açıklama yaptı. Dernek binası önünde başlayan yürüyüş Cumhuriyet Caddesi’nde son buldu. Yürüyüş boyunca “Bijî zimanê gelê Kurd” sloganı atıldı. 

ÎDIR

İHD, Îdir’de açıklama yaptı. İnsan Hakları Anıtı önünde yapılan açıklamada konuşan İHD'li Murat Akkuş, anadildi eğitimin önemine değindi. 

MÛŞ 

Mûş'ta Demokratik Kurumlar Platformu öncülüğünde DEM Parti önünde açıklama yapıldı. Çok sayıda yurttaşın katıldığı açıklamada konuşan DEM Parti İl Eşbaşkanı İlyas Aslan, "Toplumsal barış için başta anadilinde eğitim olmak üzere dil hakları güvence altına alınmalı ve yasal statüye kavuşturulmalıdır" diye konuştu. 

ERZIROM

Erzirom'un Xinûs (Hınıs) ilçesinde yürüyüş ve açıklama yapıldı. DEM Parti önünde buluşan kitle, Kürtçe ve Türkçe pankart açtı. İlçe merkezinde bulunan meydana yapılan yürüyüş sonrası konuşan DEM Parti İl Eşbaşkanı Barış Kemaloğlu, anadil mücadelelerinin süreceğini vurguladı. 

DEM Parti Agirî Milletvekili Heval Bozdağ ise, “Biz Kürtçeye dönük yürütülen kirli politikalara karşı dilimizi savunmaya devam edeceğiz” dedi. 

BEDLÎS

Bedlîs'in Tetwan (Tatvan) ilçesinde bulunan DEM Parti binası önünde bir araya gelen kitle, Filistin Parkı'na yürüdü. "Bê ziman jiyan nabe" sloganının atıldığı yürüyüş sonrası konuşan DEM Parti Bedlîs Milletvekili Hüseyin Olan, anadile statü talepleri karşılanana kadar alanlarda olacaklarını vurguladı. 

MEDYA-DER üyesi Berivan Canbey Dursun, Kürtçenin eğitim dili olması gerektiğini vurguladı. 

COLEMÊRG

Colemêrg merkez, Gever (Yüksekova) ve Şemzînan (Şemdinli) ilçelerinde açıklamalar yapıldı. Colemêrg merkezde DEM Parti binası önünde açıklama yapıldı. Ziman-Der Eşbaşkanı Naif Beyter, "Anadili hakkına yönelik inkâr, asimilasyon ve tasfiye politikalarına karşı mücadele etmek, her şeyden önce insan olmanın vazgeçilmez bir gereğidir" dedi. 

Şemzînan'da DEM Parti önünde açıklama yapıldı. Parti yöneticisi Mustafa Avcı, "Türkiye’de inkâr ve asimilasyon politikaları sonucunda birçok kadim dil yok olma sınırına dayanmıştır" diye kaydetti. 

Gever’de DEM Parti binası önünde yapılan açıklamada konuşan DBP İlçe Eşbaşkanı Reşit Güneç ise, “Demokratik toplum; farklılıkların inkâr edilmediği, aksine özgürce var olduğu bir yaşamdır. Dil özgürlüğü bu yaşamın temel ilkesidir; anadile dair tüm haklar vazgeçilmezdir" ifadelerini kullandı. 

İZMİR

İzmir Barış Forumu, Kültürpark Gençlik Tiyatrosu'nda panel düzenledi. Sosyolog Ferhat Kentel ve araştırmacı-yazar Mustafa Borak, panelde birer konuşma yaptı. 

Mustafa Borak, "İnsan dili değil, dil insanı yaratmıştır. Dil sorunu ulusal sorundur. Dil yok olduğu zaman ulusal dava da biter. Dil insanın tarihi, kişiliği ve kültürü. Ne yazık ki dünya bir dil mezarlığına dönüşmüş durumda. 14 günde bir bir dil yok oluyor. Türkiye'de asimilasyon nedeniyle en az 3 bin 500 Kürtçe şarkı Türkçeye çevrilmiş. Yer adları değiştirildi. Barıştan söz edeceksek Kürtçeye ve Kürtlerin haklarına karşı daha anlayışlı davranılması lazım" diye konuştu. 

Ferhat Kentel ise, ulus-devletlerde bir dilin diğer dil üzerinde tahakküm kurduğunu söyledi. Yatılı bölge okullarının asimilasyon politikalarındaki yerine değinen Kentel, "Yatılı bölge okulu asimilasyonun en bariz hali. Türkiye'de İttihat Terakki ile başlayan süreçte binlerce yer isimleri değiştirilmiş. Bununla birlikte bütün zenginlikler gitti. Bu isimler değiştirildiğinde bizler dilimizi unuttuk, kendimizi anlatamamaya başladık. Bu ülkede her şey birbirine benzetildi. Bizim buna teslim olmamamız lazım" dedi.

Farklı üniversitelerden öğrenciler de Özgür Kültür Sanat Derneği'nde panel düzenledi.  

Avesta Dil Kültür Derneği ise, dernek binasında açıklama yaparak, ardından müzik dinletisi gerçekleştirdi.