Garip Dede Dergahı Vakfı yönetiminden Merve Demir, sadece klasik bir cemevi olmadığını, Alevi toplumunun barışın bir öznesi olduğunu vurguladı. 

Garip Dede Türbesi, İstanbul’da bulunan sayılı Alevi türbelerinden biridir. Macaristan’da Gül Baba’nın musahibi olarak bilinen Garip Dede’nin mezarı 1995’te Nurettin Şen'in de desteği ile türbe haline getirildi. 2021’de vakfa dönüştürülerek faaliyet alanını genişleten Garip Dede Dergahı Vakfı'nda türbenin yanında bir cemevi, kurbanların tığlandığı kesimhane, aşevi, Hakk'a uğurlama erkanının yapıldığı alan, morg, hediyelik eşya bölümleri, çay ocağı, kütüphane, konferans salonu, etkinlik alanı ve derslikler bulunuyor. Garip Dede Dergahı, bir çok özelliği ile diğer cemevlerinden farklı. Ücretsiz olarak verilen bağlama, semah ve tiyatro eğitimlerine ek olarak dergah yönetimi bir yandan Alevilik üzerine akademik çalışmalar yaparken diğer yandan gündelik yaşam içerisinde de Alevi toplumunu bir arada tutmanın, örgütlü bir yaşamı yaratmanın çabasını veriyor.

ALEVİLİK AKADEMİSİ İLE ALEVİLİK TARİHİ EĞİTİMİ

Alevilik tarihi ve Alevilik inancı üzerine Alevilik Akademisi adında akademik çalışmalarını üç yıldır sürdüren dergah yönetimi, 2021’de Aleviliğe dair akademik çalışmaların yapılması nosyonuyla GADEV ailesi ve MSGSÜ Sosyoloji Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Şükrü Aslan'ın öncülüğünde GADEV Alevi Akademisi’nin çalışmaları başlattı. 2021 – 2023 yılları içerisinde “Sosyal Bilimler Perspektifinden Aleviler / Alevilik” adlı programlarını uygulayan Akademi, 2024’ten itibaren “Aleviler / Alevilik Saha Araştırmaları Konferansları” şeklinde çalışmalarını sürdürdü. Akademinin, her konferans döneminin sonunda programların çıktısı olarak “Sosyal Bilimler Perspektifinden Aleviler / Alevilik (I)”, “Sosyal Bilimler Perspektifinden Aleviler / Alevilik (II)” , “Alevi Topluluklar” , “TBMM’de İlk Alevi Milletvekilleri, Siyaset ve Aleviler”, “Medya ve Aleviler-Alevilerin Medyadaki Temsili” adlarıyla yayınladığı 5 adet kitabı mevcut.

ALEVİ TOPLUMUNUN BAĞIŞLARIYLA AYAKTA

Bir yandan da özellikle üniversite öğrencilerine burs verirken, diğer yandan belli günler gençlerin dergah içerisinde çalışıp, harçlıklarını çıkartmasına da yardım ediyor. Hiçbir yerden herhangi bir destek almadan çalışmalarını yapan dergah, maddi olarak Alevi toplumunun bağışları ile ayakta duruyor.

BARIŞA YÖNELİK ÇAĞRI VE TUTUM ALDI

Bunların yanında Türkiye’nin gündeminde olan Barış ve Demokratik Toplum sürecine dair de açıklama yapan Garip Dede Dergahı yönetimi, “Kürt halkının kimliğini ve dilini özgürce yaşama arzusunu içeren demokrasi mücadelesi; barışın, adaletin ve gerçek toplumsal birlikteliğin temel taşlarındandır” diyerek, şunları ifade etti: “27 Şubat’ta başlayan barış girişimi, halkların ortak iradesini ve özlemini güçlü bir şekilde ortaya çıkarmıştır. Barışın gerçek sahibi, bu toprakların tüm halklarıdır. Türkler, Kürtler, Aleviler, Sünniler, Ermeniler ve diğer tüm kimlikler. Bu ortak irade, siyasi hesapların gölgesinde bırakılmamalı; barış, toplumsal yaşamda köklü ve kalıcı olmalıdır. Toplumların huzuru, eşit yurttaşlık temelinde bir anayasa ve dayanışma ile mümkündür.”

ASİMİLASYONA VE YOZLAŞMAYA KARŞI

Garip Dede Dergahı Vakfı yönetiminden Merve Demir, Garip Dede Dergahı’nın çalışmalarını, planlarını ANF’ye anlattı. Kendisinin Garip Dede Dergahı ile pandemi sürecinde tanıştığını belirten Merve Demir, dergahın bir çok açıdan bir okul olarak yapılandığını kaydetti. Merve Demir, şunları söyledi: “Cemevi, bir ibadethane olarak Hakk'a uğurlama hizmetlerimizin görüldüğü, cem erkanlarımızın yapıldığı, lokmalarımızın pay edildiği kutsal mekan. Ancak tüm bunların yanı sıra bir enstitü gibi farklı çalışmaları da barındırıyor. Yakın zamanda gerçekleştireceğimiz Kitap Fuarı ve çalışmaları devam eden Alevilik Akademisi'nin örneğiyle burada biraz farklılaştığını söyleyebilirim. Ayrıca her sene burs faaliyetleri de yürütülüyor. Yüzlerce öğrenciye burs yardımlarımız oluyor. Burada birçok insana, canımıza hizmetlerimiz ücretsiz olarak veriliyor. Biz Aleviler yüzlerce yıldır hem inancımızı, ibadethanemizi kabul ettirme hem de aslında yaşamımızı sürdürme ve bu bağlamda asimilasyona, yozlaşmaya karşı mücadeleye veriyoruz. Mücadele vermeye de devam edeceğiz. Bu gayretlerimiz neticesinde, akademi literatüründe bize dair neler söylenmiş, kendimizi bulma ve tüm bu çalışmaları halkımızla buluşturma açısından verilen emeği değerli buluyorum. Katılımcıların konferanslara devamlılığın neticesinde birçok insana sertifika verdik. Kitap fuarı da bahsettiğim enstitü unsurunu korumak fikrinin devamcısı. Burada yine düzenlediğimiz paneller neticesinde çeşitli farkındalıklar yaratmayı gözetmeye çalışıyoruz. İlimi gözeterek dünü bugüne uyarlamaya çalışıyoruz."

ALEVİLER BARIŞIN ÖZNESİ, TARAFIDIR

Garip Dede Dergahı'nın sadece klasik bir cemevi olmadığını, Türkiye’nin içinden geçtiği süreçlerde de söz kurduğunu söyleyen Merve Demir, özellikle Türkiye’de yaşanan yeni bir süreçle ilgili dergahın söz söylediğini belirterek, Alevi toplumunun barışın bir öznesi olduğunu vurguladı. Merve Demir, şöyle konuştu: “Nasıl ki inanç olarak hümanist bir felsefeyi gözetiyorsak, bugünlere geldiysek, Alevilerin barışın bir öznesi, bir tarafı olduğunu söylememiz gerekir. Bizler eşit yurttaşlık karinesi gereği herkesin bu toplumda var olması gerektiğini, var olabileceğini biliyoruz. Bu topraklarda halklar yüzyıllardan beridir hoşgörüyle birlikte yaşamıştır. Bizim de bu mahiyette barışı gözeterek güzelliklere varabileceğimize inanıyoruz. Hakeza dedemizin de mecliste yaptığı konuşmalar, görüşmelerin sonucunda canlarımızın sahiplendiğini görüyoruz. Bunun en büyük göstergesi, türbeye gelen canlarımızın çoğunluğu, kalabalığıdır. Bu mahiyette aslında insanların burayı hiçbir zaman bırakmamaları, barış temennisine de sahip çıkmalarının göstergesidir.”