İran’ın güneybatısındaki Şuş kentinde 1903 yılında Fransız kazıları sırasında ortaya çıkarılan bu yazı sistemi, 77 farklı işaretten oluşuyor ve “İran’a özgü tek yerel yazı sistemi” olarak tanımlanıyor.

Antik çağda Elam uygarlığı tarafından kullanılan lineer Elam yazısı, Mezopotamya ile rekabet eden bir kültürün parçasıydı. 

TAMAMEN YEREL BİR GELİŞİM ÜRÜNÜ

AFP’ye konuşan Desset’e göre İran tarihinde kullanılan diğer yazı sistemleri (çivi yazısı, Arap alfabesi ya da Yunan alfabesi) dışarıdan gelirken, Elam yazısı tamamen yerel bir gelişim ürünü.

Desset’in bu çözümü, özellikle 2015 yılında Londra’daki Mahboubian koleksiyonunda bulunan eserleri incelemesiyle mümkün oldu. 

Araştırmacı, yazının çözümünde özel isimlerin belirleyici rol oynadığını ve MÖ 1950 civarında hüküm süren kral Şilhaha’nın adının anahtar olduğunu belirtti. Bu yönüyle Desset, Mısır hiyerogliflerini çözen Jean-François Champollion’a benzetiliyor.

Bugün Belçika’daki Liège Üniversitesi ile bağlantılı çalışan araştırmacı, Elam yazısına dair bilinen metin sayısını iki katına çıkararak önemli bir akademik ilerleme sağladı. Bu gelişmenin, daha eski “proto-Elam” yazılarının çözülmesine de kapı aralayabileceği ifade ediliyor.

ELAM MEDENİYETİ

Öte yandan bazı Kürt tarihsel ve kültürel kaynaklarında, Elamlılar Kürtlerin ataları arasında değerlendiriliyor. 

Bu görüş akademik çevrelerde tartışmalı olmakla birlikte, bölgenin kadim halkları arasındaki tarihsel süreklilik tartışmalarının bir parçası olarak öne çıkıyor. Elamlıların kullandığı dil, çoğu araştırmacı tarafından ayrı bir dil olarak ele alınıyor. 

Elam medeniyeti (MÖ 3200 - 539), antik çağda, temel olarak bugünkü Huzistan ve Doğu Kürdistan’ın İlam eyaletlerinin bulunduğu bölgede kuruldu. Elam, diğer adıyla İlam, halen Rojhilat’ın bir bölgesi olarak adını bugün de koruyor. 

Sınırlı sayıda arkeolojik araştırma ve bazı buluntular, Ilam'da insan yerleşiminin 6.000 yıl öncesine dayandığını gösteriyor. Tarihsel kanıtlar, Ilam eyaletinin antik Elam İmparatorluğu'nun bir parçası olduğunu ortaya koyuyor.