Bir külliyat niteliğindeki Soykırımdan Özgür Yaşama Kürt Dirilişi adlı 90 bölümlük dizi-belgesel, Kürt halkının tarihsel diriliş, direniş ve özgürlük hafızasını ekrana taşımaya devam ediyor.
Yaklaşık 9 yıllık bir emeğin sonucu olarak ortaya çıkan Kürt Dirilişi, kolektif onurdan yoksun bırakılmak istenen, soykırım kıskacındaki bir halkın onurlu dirilişini, direnişini ve tarihin gidişatını nasıl altüst ettiğini yüzlerce tanık, binlerce belge, doküman, görüntü ve fotoğraf ile ortaya koyuyor.
Geçtiğimiz hafta belgeselin “Direnmek Yaşamaktır” adlı 22’nci bölümü, 12 Eylül faşizminin zulmüne karşı Mazlum Doğan’dan Kemal Pir ve Hayri Durmuş’a uzanan Amed zindan direnişini ekrana taşımıştı. Bu bölüm, Amed zindan direnişinin yalnızca bireysel kahramanlıkların öyküsü değil; Kürt halkının özgürlük mücadelesinin simgesi ve Türkiye’de faşizme karşı kolektif direnişin tarihsel kodlarını temsil eden bir dönüm noktası olduğunu izleyiciye sunmuştu.
TARİHİ DİRENİŞ
Kürt Dirilişi belgeselinin Türkçe versiyonu olan 23’üncü bölüm “Dörtlerin Gecesi”, 12 Eylül 1980 askeri darbesinin yıldönümüne denk geldi. Bu bölüm, Kürt halkının hafızasında unutulmaz bir yer edinen Ferhat Kurtay, Necmi Öner, Mahmut Zengin ve Eşref Anyık’ın Amed 5 Nolu Cezaevi’nde bedenlerini ateşe vererek gerçekleştirdikleri tarihi direnişi konu ediyor.
12 Eylül faşizmi, Kürt halkına karşı tarihin en ağır baskı ve asimilasyon politikalarının uygulandığı dönemlerden birini ifade ediyor. Bu dönemin en ağır simgesi Amed 5 Nolu Cezaevi’ydi.
5 Nolu yalnızca bir cezaevi değil; Kürt halkını teslim almak için kurulan bir laboratuvar işlevi görüyordu. Teslimiyet dayatmalarına karşı gelişen direniş ise, Kürt özgürlük mücadelesinin en onurlu sayfalarından biri oldu.
Kürt Dirilişi, 12 Eylül faşist cuntasına karşı yükseltilmiş bir yaşam çağrısı olarak hafızalara kazınan Dörtlerin Gecesi’ni ekrana taşıyarak, cuntanın uyguladığı en ağır işkencelere karşı insanlık onurunu savunmak adına ateşle verilen bir cevabı izleyiciye sunacak.
TANIKLIKLAR
“Dörtlerin Gecesi” bölümünde, Kürt kadın özgürlük mücadelesinin sembol ismi Sakine Cansız’ın yanı sıra dönemin direnişçileri Mustafa Karasu, Fuat Kav, Muzaffer Ayata, Kemal Aktaş ve Bedrettin Kavak yer alıyor. Dörtler ile aynı koğuşta kalan ve eyleme bizzat tanıklık eden Beşir Dündar, o anları anlatırken izleyicide derin izler bırakıyor. Ferhat Kurtay’ın kızkardeşi Rabia Kurtay ise hem tanıklıklarını hem de aile hafızasında saklı kalan anılarını izleyiciyle paylaşıyor.
Belgeselde aynı zamanda, 5 Nolu cezaevinde 1984 yılında ölüm orucunda şehit düşen Cemal Arat’ın annesi Barış Annesi Sakine Arat, PKK MK üyesi Rıza Altun’un ablası Xezal Altun, Mustafa Karasu’nun kız kardeşi Zarife Karasu ve Nedret Tanrıkulu da söz alıyor. Onların tanıklıkları, dışarıda sürdürülen direnişin ve annelerin mücadelesinin önemini bir kez daha hatırlatıyor.
YENİ FOTOĞRAFLAR VE GÖRÜNTÜLER
Bölüm, bugüne kadar gün yüzüne çıkmamış fotoğraf ve görüntülerle de dikkat çekiyor. Hem 5 Nolu zindanda direnen tutsakların hem de dışarıda dayanışma içinde olan ailelerin arşivden çıkan bu kareleri ilk kez izleyiciyle buluşacak.
Dörtlerin Gecesi, bu akşam Avrupa saatiyle 19:00’da, Kürdistan ve Türkiye saatiyle 20:00’de Medya Haber TV’de izleyiciyle buluşacak.
Belgeselin bugüne kadar yayınlanmış bölümlerini internet ve Telegram adreslerinden izleyebilirsiniz.
https://t.me/taradokumanter
https://kominatara1.com