Cizîr Kantonu’na bağlı Qamişlo kentinde bu yıl 9’uncusu düzenlenen Şehit Herekol Uluslararası Kitap Fuarı, “Kitap medeniyetin anahtarıdır” sloganıyla 20 Ekim’de kitapseverlerle buluştu. Özgürlük Parkı’nda gerçekleştirilen fuar, Kürt edebiyatı, çok dilli yayıncılık ve kadın yazarların güçlü temsili ile dikkat çekti.

9. Şehit Herekol Kitap Fuar, 26 Ekim’e kadar sürecek. Fuar, Kürdistan’ın dört parçası ile Suriye’nin Şam, Dera, Lazkiye ve Halep kentlerinin yanı sıra Türkiye, Irak, Lübnan ve Belçika’dan gelen 51 yayınevi, dergi, dernek ve kütüphaneyi bir araya getirdi. Zengin bir yelpazeye sahip fuarda Kürtçe, Arapça, Fransızca, Rusça, Süryanice, Ermenice, Türkçe ve İngilizce dillerinde yaklaşık 140 bin kitap okurlarla buluştu. Suriye Geçiş Hükümeti’nin engellemeleri nedeniyle birçok yayınevi ve kitabın da fuara girişine izin verilmedi. Bu yıl kitapların yüzde 43’ü Kürtçe, yüzde 4’ü çocuk kitapları, yüzde 40’ı ise kadın yazarların eserlerinden oluşuyor. Kadınların üretim ve katılım oranındaki bu artış, fuarın en dikkat çekici yönlerinden biri olarak öne çıktı.

JİNEOLOJİ AKADEMİSİ 11 KİTAPLA KATILDI

Fuarın en çok ziyaret edilen bölümlerinden biri, Jineoloji Akademisi’nin standı oldu. Akademi, bu yıl fuara 11 kitapla katıldı. Kürtçe, Arapça ve Türkçe dillerinde yayımlanan eserler arasında “2. Kuzey ve Doğu Suriye Jineoloji Konferansı Belgeleri” kitabı da yer aldı.

ANF’ye konuşan Kuzey ve Doğu Suriye Akademi Sözcüsü Zehrîban Hisên, kadınların artan görünürlüğünün Rojava Devrimi’nin en önemli kazanımlarından biri olduğunu vurguladı. Akademi standında yer alan eserler arasında Şervîn Nûdem’in “Bingeha Dîrokî û Siberoja Jin” (Kadının Tarihi Temeli ve Geleceği), Zozan Sima’nın “Jineoloji Ders Notları”, Şehit Atakan Mahir’in “Jineoloji ile Erkek Kimliğini Değerlendirmek”, “Jineolojiye Giriş” ve 4 Ekim 2022’de Federe Başûrê Kurdistan’da işgalci Türk devletinin suikastı sonucu katledilen Jineoloji Akademisi Üyesi ve gazeteci şehit Nagihan Akarsel’in “Kül Kokusu” kitabı ile ‘Nisan’ adlı şiir kitabı bulunuyor.

ROJAVA DEVRİMİ’NİN YANSIMASI

Zehrîban Hisên, bu yıl kadınların fuardaki oranının yüzde 40’a ulaşmasıyla ilgili şunları söyledi: “Rojava Devrimi’nde kadın yazarların ve kadın bakış açısının giderek güçlenmesi, en olumlu gelişmelerden biridir. Jineoloji’ye Giriş, Bingeha Dîrokî û Siberoja Jin ve Şehîd Atakan Mahir’in değerlendirme kitabı özellikle büyük ilgi gördü. Bu kitapları yalnızca kadınlar değil; erkekler, gençler ve öğrenciler de merakla okuyor. Özgür eş yaşam, demokratik ulus anlayışı ve Rojava Devrimi’nin temelinde yer alan kadın bilimi olan Jineoloji’yi tanımak isteyen herkesin ilk durağı Jineoloji standı olmalı.”

ÖNDER APO’NUN MEKTUBUNUN ETKİSİ

Önder Apo’nun 30 Mayıs’ta Jineoloji Akademisi’ne gönderdiği, “Yarım kalan projem Jineoloji ile yol aldı” ifadelerinin yer aldığı mektubun da fuarda yankı uyandırdığını kaydeden Zehrîban Hisên, Önder Apo’nun mektubuyla birlikte Jineoloji’ye olan ilgide son dönemde büyük bir artış olduğunu söyledi. Zehrîban Hisên, “Simone de Beauvoir’in ‘Kadın doğulmaz, kadın olunur’ sözü ve Virginia Woolf’un ‘kadınlar için kendilerine ait bir oda’ düşüncesi, Önder Apo’nun son mektubunda da anılmıştı. Bu iki isim, Jineoloji’nin gelişimindeki evrensel yankıyı anlamak açısından önemlidir” diye konuştu.

HEREKOL’UN MİRASI YAŞIYOR

Fuar, ilk kez 2017’de devrimci yazar Hasan Çavuş (Herekol) anısına düzenlenmişti. Yaklaşık 15 yıl Türk devletinin zindanlarında tutsak kalan Herekol, çok sayıda eser kaleme aldı ve 19 Temmuz 2016’da memleketi Dêrik’te şehadete ulaştı. Anısına düzenlenen Şehîd Herekol Kitap Fuarı, her yıl bölgenin kültürel dayanışmasını, çok dilli entelektüel üretimini ve özgürlükçü düşünce mirasını güçlendirmeye devam ediyor.

                                      ZEHRÎBAN HISÊN