15 Mayıs Kürt Dil Bayramı dolayısıyla birçok kentte düzenlenen etkinlikler devam ediyor. Panel, konser, çocuk etkinlikleri, bildiri dağıtımı ve kültürel programlarla sürdürülen kutlamalarda, Kürtçenin korunması ve gelecek kuşaklara aktarılmasının önemine vurgu yapıldı.
COLEMÊRG
Colemêrg’in Gever ilçesinde ZIMANGEH-DER tarafından “Kürt Dili” başlıklı panel düzenlendi. Kentteki bir salonda gerçekleştirilen panele siyasi parti ve sivil toplum örgütü temsilcilerinin yanı sıra çok sayıda kişi katıldı. Panelde yazarlar Elif Gemicioğlu Yavıç ile Qahir Bateyî konuşmacı olarak yer aldı.
İlk olarak söz alan Elif Gemicioğlu Yavıç, uzun yıllardır dil ve kadın çalışmaları yürüttüğünü belirterek Kürtçeyi annesinden öğrendiğini söyledi. Barış Anneleri içerisinde yıllarca faaliyet yürüttüğünü ifade eden Yavıç, kadınların tarih boyunca birçok alanda engellendiğini dile getirdi.
Kadın eserlerinin çoğu zaman erkek isimleriyle yayımlandığını ve kadın sanatının görünmez kılındığını belirten Yavıç, benzer durumların Kürdistan’da da yaşandığını söyledi. Başûr’da bazı kadın dengbêjlerin erkek kimliğiyle tanındığını ifade eden Yavıç, buna rağmen kadınların sözlü kültürü yaşatmayı sürdürdüğünü kaydetti.
Kadınların şiir, dengbêjlik ve müzik alanlarında tarih boyunca önemli roller üstlendiğini belirten Yavıç, kimi dönemlerde kadınların eğitimden uzak tutulduğunu ve medreselere gitmelerinin engellendiğini söyledi. Yavıç, “Buna rağmen kadınlar Kürdistan’ın dört parçasında ve Avrupa diasporasında mücadele etti. Kürdistan’ın dili ve yaşamı bugüne kadar anneler sayesinde korunmuştur” dedi.
Panelde konuşan Qahir Bateyî ise dil kurumlarının Kürt halkı açısından büyük önem taşıdığını belirterek herkesi bu kurumlara sahip çıkmaya çağırdı.
Dil kurumlarını korumanın Kürt kültürü, folkloru ve edebiyatını korumak anlamına geldiğini söyleyen Bateyî, “Bu kurumlarda emeğinizin küçücük bir damlası bile olsa o bir deniz kadar değerlidir” diye konuştu.
Kürt edebiyatının sözlü yönüne dikkat çeken Bateyî, sözlü edebiyatın kuşaktan kuşağa aktarılmasında en büyük rolü Kürt annelerinin üstlendiğini ifade etti. Bateyî, “Kürtçe binlerce yıldır anneler aracılığıyla korunuyor. Sözlü edebiyat halkın hafızasıdır. Bir halkı tanımanın yolu onun sözlü edebiyatından geçer” ifadelerini kullandı.
Panelin ardından Qahir Bateyî, okurları için kitaplarını imzaladı.
WAN
Wan’da Komelaya Pêşvebirina Çand û Ziman / Kürt Kültürünü ve Dilini Geliştirme Derneği (KURDÎGEH) tarafından 9 Mayıs’ta başlatılan etkinlikler, bildiri dağıtımıyla devam etti.
Rêya Armûşê (İpekyolu) Belediyesi’ne bağlı Sanat Parkı’nda açılan Kürtçe kitap standına, “Em ê her derê bikin KURDÎGEH her der Kurdî her dem Kurdî”, “Azadiya Kurdî azadiya civakê ye” ve “Statû ya Kurdî perwerdehiya Kurdî” yazılı pankartlar asıldı.
Etkinliklerin altıncı gününde resim sergisi, Kürtçe ezgiler ve halaylarla program sürdü. Stantta altı gün boyunca Kürtçe kitaplar ile Azadiya Welat gazetesi yurttaşlarla buluşturuldu.
KURDÎGEH öncülüğünde sivil toplum örgütü temsilcileri ve siyasetçilerin katılımıyla Cumhuriyet Caddesi’nde yapılacak yürüyüş için bildiri dağıtımı yapılarak katılım çağrısında bulunuldu. Yürüyüşün yarın Van AVM arkasından başlayacağı belirtildi.
Aryen Hûner, KURDÎGEH ve ŞanoWan öncülüğünde 15 Mayıs Kürt Dil Günü etkinlikleri kapsamında bir de konser düzenlendi. ŞanoWan’da gerçekleştirilen konserde Koma Lez û Bez sahne aldı. Açılış konuşmasının ardından başlayan konserde grup, klasik Kürtçe şarkıları rock tarzında yorumladı. Çok sayıda kişinin katıldığı konsere özellikle gençler yoğun ilgi gösterdi.
DÊRSIM
Kamu Emekçileri Sendikaları Konfederasyonu (KESK) Dêrsim Şubeler Platformu tarafından 15 Mayıs Kürt Dil Bayramı dolayısıyla çocuklara yönelik etkinlik düzenlendi.
Gola Çetû’da gerçekleştirilen etkinlik alanına “15'ê Gulanê cejna zimanê Kurdî pîroz be” pankartı asıldı. Gerok Ma tarafından düzenlenen resim, müzik, boya ve ritim atölyelerine katılan çocuklar çeşitli etkinliklerle keyifli anlar yaşadı.
Atölyelerde çocuklar beyaz kumaşlar üzerine resimler çizip yazılar yazarken, ardından sopa, kova ve darbukalarla ritim tutarak şarkılar seslendirdi. Kirmanckî ve Kurmancî şarkılar söyleyen çocuklar etkinlik boyunca doyasıya eğlendi.
AMED
Yenişehir Belediyesi Kültür ve Sosyal İşleri Müdürlüğü tarafından “Kürtçenin sesiyle, sözüyle ve hafızasıyla bir araya geliyoruz” şiarıyla çeşitli etkinlikler düzenlendi.
Rojin Kabaiş Halk Kütüphanesi’nde gerçekleştirilen programlara çok sayıda sivil toplum örgütü temsilcisi katıldı. Etkinliklerde dengbêj dinletileri, şiir, müzik, erbane gösterileri, konserler ve bilgi yarışmaları düzenlendi.
Programın açılışında konuşan Yenişehir Belediyesi Eşbaşkanı Safiye Akdağ, herkesin Kürt Dil Bayramı’nı kutlayarak anadilin yaşamın temeli olduğunu söyledi. Anadilin ilk öğreticisinin anneler olduğunu belirten Akdağ, asimilasyon politikaları nedeniyle çocuklar ve gençlerin kendi dil ve kültürlerinden uzaklaştırılmaya çalışıldığını ifade etti.
Safiye Akdağ, “Dilimiz halen yasaklı, halen dilimizin statüsü yok. Bu yüzden dilimize ve kültürümüze daha fazla sahip çıkmalıyız” dedi.
Yenişehir Belediyesi Eşbaşkanı Mehmet Ergün ise, “Nerede olursak olalım kendi dilimizi konuşalım ve yaşatalım. Dilimiz zenginleşirse kültürümüz ve kimliğimiz de güçlenir” ifadelerini kullandı.
Program; dengbêjler Sidikê Farqînî ile Rêdur Serqan’ın dinletileri, şiir, müzik ve çocuklara yönelik Kürtçe bilgi yarışmasıyla devam etti.
REZAN
Rezan (Bağlar) Belediyesi Dil Meclisi de Kürt Dil Bayramı’nı belediyenin ek hizmet binası bahçesinde düzenlenen programla kutladı.
Kürt dili, kültürü ve edebiyatını yansıtan etkinliğe çok sayıda kişi katıldı. Açılış konuşmasını yapan Rezan Belediyesi Eşbaşkanı Siraç Çelik, anadilin yaşatılması için yürütülen çalışmaların büyük önem taşıdığını belirterek, “Dilimize, kültürümüze ve varlığımıza sahip çıkalım” dedi.
Çocuklar ve gençlerin yoğun katılım gösterdiği etkinlikte resim sergisi açıldı, şiirler okundu, tiyatro gösterileri sahnelendi. Koro ve halk oyunlarının yer aldığı programda Feqiyê Teyran, Sûsîka Simo, Cegerxwîn, Eyşe Şan ve Celadet Ali Bedirxan gibi Kürt şair, yazar ve sanatçıların canlandırılması dikkat çekti.