ABD-İran görüşmeleri İsviçre’de başlıyor: Hürmüz Boğazı yeniden kapatıldı

ABD ve İran heyetleri, savaşın sona erdirilmesi ve nükleer program konusunda kapsamlı bir anlaşmaya ulaşmak amacıyla İsviçre’de müzakerelere başlıyor. Ancak İsrail’in Lübnan’a devam eden saldırıları ardından, Tahran Hürmüz Boğazı’nı yeniden kapattı.

Ortadoğu’daki savaşın sona erdirilmesi amacıyla ABD ve İran arasında çarşamba günü imzalanan ön mutabakatın devamı niteliğindeki görüşmeler pazar günü İsviçre’de başlayacak. Taraflar, özellikle İran’ın nükleer programı ve bölgesel güvenlik konularını ele alacak.

İran heyetinde Meclis Başkanı ve baş müzakereci Muhammed Bakır Galibaf, Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ve Merkez Bankası Başkanı Abdulnasır Hemmati yer alıyor. ABD tarafında ise Başkan Yardımcısı J.D. Vance, Başkan Donald Trump’ın özel temsilcisi Steve Witkoff ve Jared Kushner görüşmeleri yürütecek.

Pakistan da arabulucu rolü kapsamında Başbakan Şahbaz Şerif ve Genelkurmay Başkanı Asim Munir’i İsviçre’ye gönderdi.

NÜKLEER DOSYA VE ATEŞKES MASADA

Taraflar arasında 17 Haziran’da imzalanan mutabakat, nihai bir anlaşmaya ulaşılması için 60 günlük bir müzakere süreci öngörüyor. İsviçre’nin Lucerne Gölü üzerindeki Bürgenstock bölgesinde yapılacak görüşmelerde İran’ın nükleer faaliyetleri, bölgesel güvenlik ve ateşkes mekanizmaları ele alınacak.

J.D. Vance, görüşmeler öncesinde yaptığı açıklamada hem İran’ın nükleer programı hem de Lübnan’ın güneyindeki ateşkes konusunda ilerleme sağlanabileceği konusunda iyimser olduğunu söyledi.

İRAN: MUTABAKAT TEHLİKEDE

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, İsrail ile Hizbullah arasında çatışmaların sürmesinin ön mutabakatı riske attığını belirterek, anlaşma hükümlerinin hızla uygulanmaması halinde protokolün “tehlikeye gireceği” uyarısında bulundu.

Tahran, anlaşmanın yalnızca İran ve ABD’yi değil, Lübnan dahil tüm çatışma alanlarında düşmanlıkların sona ermesini öngördüğünü savunuyor.

HÜRMÜZ BOĞAZI YENİDEN KAPATILDI

İran yönetimi, İsrail’in Lübnan’daki saldırılarına tepki olarak Hürmüz Boğazı’nı yeniden kapattığını açıkladı. İran ordusu ayrıca, İsrail’in yükümlülüklerine uymasını sağlamak için “başka tedbirlerin” de gündeme gelebileceğini duyurdu.

Dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı, savaşın başında da İran tarafından kapatılmış ve küresel enerji piyasalarında sert dalgalanmalara yol açmıştı. Tahran, boğazdan geçecek gemilerden yeni hizmet ücretleri alınabileceğini de gündeme getirdi.

ABD’DEN SERT MESAJ

ABD Başkanı Donald Trump ise görüşmelerin başarısız olması halinde Hürmüz Boğazı’nda geçiş ücretleri uygulanabileceğini söyledi. Trump, Truth Social hesabından yaptığı açıklamada, 60 günlük ateşkes süresi boyunca herhangi bir ücret alınmayacağını, ancak anlaşmaya varılamaması durumunda ABD’nin bölgede sağladığı güvenliğin karşılığı olarak ücretlendirme yapabileceğini ifade etti.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) ise Hürmüz’deki gelişmeleri yakından izlediklerini belirterek, cumartesi günü 55 ticari geminin boğazdan güvenli şekilde geçtiğini açıkladı.

İSRAİL SALDIRILARI

İsviçre’deki görüşmelerin kaderi büyük ölçüde İsrail ile Hizbullah arasındaki çatışmaların seyrine bağlı görünüyor. Cumartesi günü İsrail’in Lübnan’ın güneyine düzenlediği saldırılarda en az 24 kişi hayatını kaybetti. İsrail ordusu da bir askerinin öldüğünü duyurdu.

İsrail yönetimi, saldırıların Hizbullah’ın roket atışlarına karşılık gerçekleştirildiğini savunurken, Hizbullah ise ateşkes ihlallerinden tamamen İsrail’i sorumlu tuttu.