AB, yeni nesil GDO’lara etiketsiz satış izni veriyor

Avrupa Birliği ülkeleri 3 Aralık’ta, “yeni genomik teknikler” (NGT) ile elde edilen ürünlere dair kuralları gevşetme konusunda anlaşmaya vardı.

Yeni kurallara göre, NGT ile genetiği değiştirilen bitkilerden üretilen gıda ürünlerinde artık etiket zorunluluğu olmayacak. Yalnızca tohumlar NGT olarak işaretlenecek.

Bu değişiklik, birçok uzman ve tüketici örgütü tarafından “şeffaflığın kaybı” olarak değerlendiriliyor; çünkü market raflarında NGT’li ürünleri ayırt etmek mümkün olmayacak.

YENİ HUKUKİ ÇERÇEVE: PATENT YOLU AÇILIYOR

Alman basını, bunun “küçük bir genomik devrim” olduğunu yazarken, yeni düzenlemenin genetiği hafifçe değiştirilmiş ürünleri “doğal ürünlere eşdeğer” kabul ettiğini vurguluyor. Bu da daha önce yasak olan genetiği değiştirilmiş bitkilerin patentlenmesi yolunu açıyor.

Araştırmacılar bu tekniklerin hastalık ve kuraklık dayanıklı tahıllar geliştirmek gibi büyük potansiyele sahip olduğunu belirtse de, biyolojik tarım yapan üreticiler endişeli. Rüzgâr, böcek veya kuşlar yoluyla genetiği değiştirilmiş tohumların organik tarlalara karışma riski bulunduğu uyarısı yapılıyor.

GIDA EGEMENLİĞİ TEHLİKEDE

Organik çiftçi birlikleri, kararı bir “Truva atı” olarak nitelendirdi. Bioland Başkanı Jan Plagge, büyük şirketlerin (ör. Bayer-Monsanto) genetik materyal patentleri üzerinden tohum piyasasında tekel kurabileceği uyarısında bulundu.

Ayrıca kararın sosyal açıdan da adaletsiz olduğu belirtiliyor: İmkânı olan tüketiciler hâlâ organik ürün alabilecek; ancak daha düşük gelirli kesimler, etiketsiz satılacak NGT ürünlerini tüketmek zorunda kalacak.

SÜREÇ TAMAMLANMAK ÜZERE

Düzenlemenin yürürlüğe girmesi için AB Parlamentosu’nun ve üye devletlerin nihai onayı gerekiyor. Ancak basına göre bu aşama büyük ölçüde “formaliteden ibaret”.