Avrupa Çevre Ajansı (AÇA), yayımladığı yıllık hava kalitesi raporunda Avrupa genelinde kirliliğin bazı alanlarda azaldığını ancak hedeflere ulaşmak için daha fazla çabaya ihtiyaç olduğunu açıkladı.

Rapora göre, ince partikül madde (PM2,5) ve azot dioksit seviyeleri Avrupa’nın büyük bölümünde AB standartlarına uygun seyrediyor. Ancak ölçüm istasyonlarının yaklaşık yüzde 20’sinde hava kirliliği hâlâ sınır değerlerin üzerinde kalıyor.

Özellikle PM10 (daha büyük partiküller), yer seviyesindeki ozon (O3) ve benzo(a)piren (BaP) gibi kirleticiler, birçok bölgede yüksek seviyelerde ölçülmeye devam ediyor.

2030 HEDEFLERİNDE YETERSİZ İLERLEME

AÇA, Avrupa Birliği’nin 2030 hava kalitesi hedeflerine ulaşılması için mevcut ilerlemenin yeterli olmadığını vurguladı. Kurum, çoğu kirletici açısından hedeflerle mevcut durum arasındaki farkın hâlâ büyük olduğunu ve ek önlemler gerektiğini belirtti.

Ayrıca AB hedeflerinin, Dünya Sağlık Örgütü’nün 2021’de güncellediği hava kalitesi tavsiyelerinin de gerisinde kaldığına dikkat çekildi.

OZON KİRLİLİĞİ DÜŞMÜYOR

Raporda en dikkat çekici başlıklardan biri, ozon kirliliğinde kayda değer bir iyileşme sağlanamaması oldu. Yer seviyesindeki ozonun 2023 yılında Avrupa Birliği’nde yaklaşık 63 bin ölüme yol açtığı belirtildi.

Uzmanlara göre, iklim değişikliği bu sorunu daha da ağırlaştırabilir. Artan sıcaklıklar ve sıcak hava dalgaları, ozon oluşumunu hızlandırarak hava kalitesini olumsuz etkiliyor.

AÇA, ozon ve öncü gazların uzun mesafelere taşınabilmesi nedeniyle, yalnızca yerel ve ulusal önlemlerin yeterli olmayabileceğini vurguladı.

Raporda, Avrupa Birliği ülkeleriyle birlikte İsviçre, Norveç ve Türkiye gibi toplam 39 ülkenin verilerinin analiz edildiği belirtildi.