Orta Doğu’daki savaşlar Güney Afrika açıklarında balinaları da tehdit ediyor

Orta Doğu’daki savaş ve gerilimlerin etkilerinin binlerce kilometre uzaklıktaki balina popülasyonlarını da etkilediği belirtildi.

AFP’nin aktardığına göre, Kızıldeniz’de yaşanan güvenlik krizleri nedeniyle gemi trafiğinin Süveyş Kanalı yerine Ümit Burnu’na yönelmesi, Güney Afrika açıklarında balinalarla gemilerin çarpışma riskini ciddi şekilde artırdı.

Uluslararası Balina Komisyonu’na (IWC) sunulan bilimsel raporda, özellikle Güney Afrika kıyılarındaki kambur balinalar ve diğer türlerin yoğun gemi trafiği nedeniyle büyük tehlike altında olduğu ifade edildi.

GEMİ TRAFİĞİ İKİ KATINA ÇIKTI

Araştırmaya göre Yemen’de İran destekli Husilerin Kasım 2023’te ticari gemilere yönelik saldırılarının ardından birçok şirket rotasını değiştirdi. Bunun sonucunda Bab el-Mendeb Boğazı ve Süveyş Kanalı’ndan geçen ticari gemi sayısı yarı yarıya azalırken, Ümit Burnu çevresindeki trafik iki katına çıktı.

Uluslararası Para Fonu’nun (IMF) Portwatch verilerine göre, 2026 yılı Mart-Nisan döneminde Ümit Burnu’ndan günlük ortalama 89 ticari gemi geçti. Aynı dönemde 2023 yılında bu sayı 44’tü.

Bilim insanları, özellikle saatte 27 kilometrenin üzerinde hız yapan gemilerin sayısının dört kat arttığını ve bunun balinalar için ölümcül risk yarattığını belirtti.

‘BALİNALAR GEMİLERDEN KAÇMIYOR’

Els Vermeulen öncülüğünde hazırlanan raporda, bazı balina türlerinin gemi seslerinden uzaklaşmak yerine suyun hemen altına dalarak hareketsiz kaldığı, bu nedenle çarpışma riskinin arttığı kaydedildi.

WWF temsilcisi Chris Johnson, hayvanların artan deniz trafiğine uyum sağlayamadığını söyledi.

İKLİM KRİZİ DE ETKİLİ

Araştırmacılar, iklim değişikliğinin de balinaların davranışlarını değiştirdiğini belirtiyor. Özellikle kambur balinaların son yıllarda Güney Afrika’nın Cape Town kıyılarında büyük gruplar halinde beslenmeye başladığı ve bunun çarpışma riskini daha da artırdığı ifade edildi.

ÇÖZÜM İÇİN ALTERNATİF ROTA ÖNERİSİ

Bilim insanları, gemiler için önerilen alternatif bir rotanın balinalarla çarpışma riskini türlere göre yüzde 20 ila 50 arasında azaltabileceğini açıkladı. Yeni rotanın deniz yolculuğunu yalnızca yaklaşık 20 deniz mili uzattığı belirtildi.

Dünyanın en büyük deniz taşımacılığı şirketlerinden MSC’nin daha önce Sri Lanka ve Yunanistan açıklarında benzer nedenlerle rotalarını değiştirdiği kaydedildi.

Güney Afrika Çevre Bakanlığı ise AFP’ye yaptığı açıklamada, balinaları korumaya yönelik tüm önlemlerin değerlendirileceğini bildirdi.