Pakistan’da son günlerde özellikle başkent İslamabad’da Beluç ailelerin gerçekleştirdiği oturma eylemine yönelik müdahaleler ve bölgede art arda yaşanan zorla kaybetmeler, insan hakları ihlallerinin boyutunu bir kez daha gözler önüne serdi.

Beluç Yakceti Komitesi (BYC) tarafından yapılan açıklamada, İslamabad’daki protestonun 11. gününde bile barışçıl göstericilere hiçbir insani koşulun sağlanmadığı belirtildi. BYC’ye göre, yaşlı kadınlar ve çocukların sıcak havada fenalaşmasına rağmen kamp kurmalarına izin verilmedi, eylem alanı otobüsler ve dikenli tellerle çevrelendi. Protestocular, temel barınma haklarından mahrum bırakıldı.

Aynı açıklamada, güvenlik güçlerinin sivil kıyafetli istihbarat görevlileriyle birlikte protestocuları rahatsız ettiği, genç erkeklerin videoya alındığı ve ailelerin evlerine kadar izlendikleri bildirildi. Bu durumun, eylemi dağıtma amacıyla bilinçli olarak uygulandığı ifade edildi.

Beluç Adalet için Ses (BVJ) isimli başka bir insan hakları örgütü, 25 Temmuz akşamı, Karachi Üniversitesi’nde felsefe eğitimi alan Müslim Dad Beluç’un güvenlik güçleri tarafından zorla kaybedildiğini açıkladı. BVJ, etnik kimliği nedeniyle hedef alınan Beluç öğrencilerin yalnızca fiziksel değil, entelektüel varlıklarının da bastırılmaya çalışıldığını belirtti. Bu durumun hem insan haklarına hem de akademik özgürlüğe aykırı olduğu vurgulandı.

Beluç Ulusal Hareketi’nin İnsan Hakları Departmanı, 15 Temmuz’da Barkan’dan Abdul Rehman’ın, 27 Haziran’da ise Kech’ten Imran Beluç’un Pakistan ordusu tarafından kaçırıldığını duyurdu. Her iki isimden de hala haber alınamaması, zorla kaybetmelerin sistematik bir uygulama halini aldığını gösteriyor.

BYC, ayrıca 21 Temmuz’da Awaran bölgesinden Mazar Beluç’un, daha önce de zorla kaybedildikten sonra beş yıl boyunca yasa dışı olarak gözaltında tutulduğunu, işkenceye maruz kaldığını ve 2020’de serbest bırakıldığını hatırlattı. Serbest kaldıktan sonra da sürekli takip edildiği bildirilen Mazar Beluç’un, 21 Temmuz’da tekrar askeri yetkililerce çağrıldığı ve ardından kaybolduğu, aynı günün akşamı ise kurşunlanmış şekilde ölü bulunduğu açıklandı. BYC, Mazar Beluç’un Pakistan destekli ölüm mangaları tarafından infaz edildiğini belirtti.

Ulusal ve uluslararası kamuoyuna çağrıda bulunan insan hakları örgütleri, Belucistan’daki bu sistematik ihlallerin acilen durdurulması gerektiğini ve Birleşmiş Milletler başta olmak üzere tüm uluslararası insan hakları mekanizmalarının derhal harekete geçmesini talep etti.