19 Aralık 2000’de cezaevlerine yönelik gerçekleştirilen ve 30 tutsağın yaşamını yitirdiği, yüzlercesinin yaralandığı *’Hayata Dönüş Operasyonu’nun yıldönümünde, İnsan Hakları Derneği (İHD) ve sivil toplum örgütleri birçok kentte açıklamalar yaptı. Açıklamalarda, aradan geçen yıllara rağmen sorumluların yargılanmaması ve zamanaşımı kararlarıyla cezasızlık politikasının sürdürüldüğü vurgulandı.

Ankara’da Sakarya Caddesi’nde yapılan açıklamada konuşan İHD yöneticisi Barış Barışık, operasyonda kimyasal gaz kullanıldığına dair iddiaların etkin biçimde soruşturulmadığını belirtti. 

Barışık, 19 Aralık katliamına ilişkin davalardan birinde Bakırköy 13. Ağır Ceza Mahkemesi’nin 17 Kasım 2025’te zamanaşımı gerekçesiyle davayı düşürdüğünü hatırlatarak, bunun adaletin sağlanmadığının açık göstergesi olduğunu söyledi.

İHD, 19 Aralık’tan bugüne cezaevlerinde tecrit ve izolasyon uygulamalarının daha da ağırlaştığını vurguladı. F Tipi hapishanelerin yanı sıra Yüksek Güvenlikli, S Tipi ve Y Tipi cezaevlerinde mahpusların ağır hak ihlallerine maruz kaldığı, bazı mahpusların “kuyu tipi” olarak adlandırılan cezaevlerindeki koşullara karşı açlık grevinde olduğu ifade edildi.

Açıklamalarda ayrıca hasta mahpuslar konusu öne çıktı. İHD’nin Nisan ayında yayımladığı rapora göre, cezaevlerinde en az 1.412 hasta mahpus bulunuyor. Dernek, ağır hasta, engelli ve ileri yaştaki mahpusların tahliye edilmemesinin yaşam hakkı ihlali olduğunu belirtti.

İHD, yıldönümü dolayısıyla şu temel talepleri yineledi:

– 19 Aralık katliamının tüm sorumlularının yargılanması,

– Ağır tecrit ve izolasyon uygulamalarına son verilmesi,

– Hasta mahpusların derhal tahliye edilmesi,

– İşkence ve kötü muamele iddialarının etkili biçimde soruşturulması,

– Mahpusların sağlık, adil yargılanma ve sosyal haklara erişiminin güvence altına alınması.

Riha, Wan, Amed, Dêrsim ve Êlih başta olmak üzere birçok kentte yapılan açıklamalarda da  “19 Aralık katliamını unutmadık, unutturmayacağız” mesajı verilirken,  cezasızlığa karşı mücadelenin süreceği vurgusu yapıldı.