Parti Sözcüsü Ayşegül Doğan, güncel gelişmelere ilişkin Genel Merkez’de basın toplantısı düzenledi. 

Ayşegül Doğan’ın şöyle konuştu:

“Türkiye’de gündem çok sıcak. Dolayısıyla peş peşe gelen açıklamalar var. Bu açıklamalara ilişkin yeni tartışmalar oluyor. Son yaptığımız değerlendirmede, özellikle de Newroz kutlamalarının akabinde Newroz mesajını konuştuk. Milyonlarca insanın talebini burada ifade etmiştik. MYK’mızın da bunu genişçe ele aldığını söylemiştik. Aslında bir yöne işaret ettiğini de hatırlatmıştık. Bundan sonrasına dair yapılması gerekenler, toplumsal beklentiler ve bu taleplerin nasıl karşılanacağını tartışırken, bir yandan da İmralı’da DEM Parti İmralı Heyeti’nin Sayın Öcalan ile yapacağı görüşme bekleniyordu. Bu görüşmeye ilişkin gelecek mesaj beklendi. Hafta başında o görüşmenin mesajı da sizlerle paylaşıldı. O mesajda da aslında pek çok konuya ilişkin merak edilen önemli değerlendirmeler var. Bundan sonrasına dair neler olması gerektiğini de ifade eden birtakım değerlendirmeler var. 

ÇALIŞMA VE YAŞAM KOŞULLARI SÜRECE UYGUN HALE GETİRİLMELİ

Bunların en başında da son günlerde çokça tartışılan bir konu geliyor. O da bizim parti olarak defaatle ifade ettiğimiz ve yalnızca Barış ve Demokratik Toplum Süreci başladığından bu yana değil, bundan önce de çokça ifade ettiğimiz, çeşitli vesilelerle bunun için eylemler yaptığımız bir gündem maddesiydi. Öcalan’a yönelik mutlak iletişimsizlik. Hiçbir şekilde haber alamıyor oluşumuzun, tecrit koşullarının, bu ağır insan hakkı ihlalinin bir türlü ortadan kalkmıyor olmasının esasında Kürt meselesine yaklaşımla ne kadar doğrudan bağlantılı olduğunu çeşitli kereler ifade ettik. Şimdi geldiğimiz aşamada bir mutlak iletişimsizlik söz konusu değil. Tecrit uygulamalarından bahsediyoruz. Ancak geldiğimiz aşamada şöyle bir durum var. 27 yıldır süren ada hapishanesi koşullarından bahsediyoruz. Çeşitli dönemlerde esneyen, bazı dönemlerde bu esnekliğin ortadan kalktığı ama hiçbir zaman somut ve hukuki olarak değişmeyen koşullardan bahsediyoruz. Dün Adalet Bakanının yaptığı bir açıklama var biliyorsunuz. Biz DEM Parti olarak, bu meselenin bir bina ya da konut tartışmasına sıkıştırılmasını yanlış buluyoruz. Çünkü mesele esasen oradaki koşulların değişmesi ve bu koşulların değişmesinin yaratacağı etkiler. Sayın Öcalan da mesajında bunu açıkça ifade ediyor. “Sürece ilişkin fikirlerimin doğru anlaşılması için uygun yöntemlerle tüm kamuoyuna ulaşmayı önemli görüyorum” diyor. Şimdi bizim odaklandığımız konu aslında Sayın Öcalan'ın da odaklandığı konudur; çalışma ve yaşam koşullarının sürece uygun hale getirilmesidir. Yani özgür yaşar ve çalışır koşullarının oluşturulabilmesidir. Daha önce de dile getirdiğimiz beklenti ve talepler bu yöndeydi. Süreci yürütebilmesi için gerekli koşulların oluşturulmasından yıllardır bahsediyoruz. 

KAMUOYUNA ARACISIZ ULAŞABİLMESİ HIZLANDIRICI ETKİ YARATIR

Peki, neden önemli bu? Sayın Öcalan'ın siyasi rolünün, yaklaşımının, diyalog ve müzakere arayışının tanınması ve kabulü olsa olsa böyle bir süreçte kolaylaştırıcı bir etki yaratabilir. Tıkamaz, aksine sürecin önünü açar. Bazı tartışmaların daha pozitif bir şekilde ilerlemesini sağlayabilir. Doğrudan yanıt vermesi kendisine yöneltilen sorulara, talep ettiği üzere aracısız bir biçimde kamuoyuna ulaşabilmesi son derece hızlandırıcı bir etki yaratır. Bu aynı zamanda sürecin gerekleri açısından da hayata geçirilmesi gereken bir konu bizim için. Dolayısıyla, biz bu konuyu bir bütün olarak ele alıyoruz ve Öcalan'la kurulan hukukun tanımlanmasının sürece ivme kazandırıcı pozitif etkileri olacağını yinelemek istiyoruz.  

KRİTİK BİR A ZAMAN VE EŞİKTEYİZ

Bu tartışmaların odağına İmralı Ada Hapishanesinin koşullarının yerleştiriliyor olmasının şöyle bir tarihsel nedeni de var. Bunu da burada yeniden ifade etmek gerekir. Bugüne kadar İmralı’ya, yani Sayın Öcalan'a yaklaşım Türkiye'de Kürt meselesine yaklaşımın aynası oldu. En önemli göstergelerinden biri oldu. O yüzden dönem dönem esneyen, dönem dönemse son derece sert ve katı uygulamaların olduğu bir ada hapishanesinden bahsediyoruz. Kişiye özel, insan haklarına aykırı ve ağır bir insan hakkı ihlali olarak yıllarca sürdürülen koşullardan bahsediyoruz. Şimdi çok kritik bir zamandayız, kritik bir eşikteyiz. Burada yapılması gereken öncelikle önyargılardan kurtulmaktır. Bunu yıllardır sürdürülen önyargılarla tartışmak ne yazık ki negatif bir etki yaratıyor. O yüzden önce bu korkulardan özgürleşmek gerekiyor. Birbirimize ezberleri tekrarlamanın ne denli faydasız olduğunu geçen yıllarda gördük. Çok acı bir şekilde deneyimledik. O sebeple direnç alanlarını, direnç faktörlerini görmek ve bunları aşabilecek siyasal bir iradeyi cesaretle ortaya koymak gerekiyor. Demokratik olgunlukla tartışmak gerekiyor bunları. Çok kritik bir meseleden, ağır bir mevzudan bahsediyoruz. İnsan hayatını ilgilendiren bir mevzudan bahsediyoruz. Bunun sıkça altını çiziyoruz. Bunlar böyle magazinsel konular değil. Siyasi ağırlık ve demokratik olgunlukla tartışılması gereken konular. Burada da ilgililerin ve yetkililerin yapması gereken, bu taleplere eski alışkanlıklarla yanıt vermek ya da bunları eski alışkanlıklarla karşılayıp hemen bir güvenlik tehdidi kategorisine yerleştirmek değil; yeni dönemin ve sürecin temposuna, ritmine uygun bir şekilde karşılık vermektir. 

SÜREÇ AÇIK VE ŞEFFAF İLERLEMELİ

Sayın Öcalan, Barış ve Demokratik Toplum Sürecinin ana aktörü ve en temel öznelerinden biri, başmüzakerecisi. 27 Şubat 2025 tarihinde yaptığı çağrı çok büyük bir ivme kazandırdı. Geldiğimiz bu kritik aşamada yasal adımlarla asıl görmeyi beklediğimiz şey ne? Bundan sonra bu çağrının nasıl hayata geçeceği, yasal bir şekilde nasıl karşılık bulacağı. Yani siyasetin şiddetten tümden ve kalıcı bir şekilde arındırılması ve silahsızlandırmanın yasal zemininin oluşturulması tartışmalarının işte bu demokratik olgunluk zemininde yapılması gerektiğini düşünüyoruz. Bütün bu tartışmaları siyasal zemin üzerinden yürütmek daha doğru olur. Siyasi bir meseleden bahsediyoruz. Çeşitli boyutları olan, çok katmanlı tarihsel arka planı olan bir meseleden bahsediyoruz. Neticede DEM Parti İmralı Heyeti görüşüyor. Orada ilgili devlet yetkilileri var. Onlarla görüşmeler sürüyor. Bunlar kamuoyunun bilgisi dahilinde olan başlıklar ve kamuoyunun yine bilgisi dahilinde ilerliyor süreç. Biz daha açık, daha şeffaf bir şekilde ilerlemesini istiyoruz. Gazetecilerin gidip kendilerinin doğrudan sorularını Sayın Öcalan’a yöneltebilmelerini talep ediyoruz. Bunun süreç açısından çok önemli katkıları olacağını düşünüyoruz.

SÜREÇ HIZLANDIRILIP KALICI HALE GETİRİLMELİ

Düşünün, bir yılda çok kısıtlı koşullarda süreci bu noktaya taşıdı Sayın Öcalan. Eğer özgür iletişim, çalışma ve yaşam koşulları olsa, Türkiye'yi çok daha hızlı ulaştırabileceği yer demokratik çözüm ve barış olur ancak. O yüzden bunun için yolun açılması gerekiyor. Yalnızca gazetecilerin değil; akademisyenlerin, hak savunucularının, farklı siyasi partilerin, kanaat önderlerinin, kim gitmek istiyorsa ve kendisi kimle temas etmek istiyorsa bunun için yolun oluşturulması gerekiyor. O sebeple, bu tartışmayı sanki dar bir alandan geniş bir alana geçme tartışmasıymış gibi değerlendirmek ya da böyle yaklaşmak, bu statü meselesine hem haksızlık olur hem yetersiz olur hem de yanlış bir yaklaşım olur. Hepimizin yapması gereken bu süreçte ihtiyatlı olmak, serinkanlı olmak, evet telaş yapmamak ama bir yandan da hızlandırmak süreci, kalıcı hale getirmek olabilir.

SEÇİM TARTIŞMALARI

Şimdi bir başka konu da CHP Genel Başkanı Özgür Özel'in yaptığı çağrı. Biliyorsunuz bir ara seçim, yerel seçim çağrısı yaptı. Hem partimize yaptı bu çağrıyı hem Adalet ve Kalkınma Partisi’ne. Hatta bu çağrıya ilişkin çeşitli görüşmeler yapacağını da söyledi. Bir yandan da İBB davası sürüyor. Süren İBB davasını da heyetlerimiz takip ediyor. Bu seçim tartışmaları bizim Merkez Yürütme Kurulumuzun gündeminde değil. Merkez Yürütme Kurulumuz önümüzdeki hafta toplanacak. Şu anda partimizin en temel ve en acil gündemlerinden biri, tıpkı CHP Genel Başkanı Özgür Özel’in de 31 Mart’ın yıl dönümünde dikkat çektiği gibi demokratikleşmedir. Türkiye’nin en temel ihtiyacı ülkenin demokratikleşmesidir. Biz ülkenin demokratikleşmesini ve Kürt sorununun çözümünü birbirinden ayrılamaz konular olarak görüyoruz. Eşzamanlı bir şekilde demokratikleşmeye dair adımların atılmasının gerekliliğinden bahsediyoruz. Bunun için yoğun bir şekilde çalışmalarımızı yürütüyoruz. Dolayısıyla, biliyoruz ki bir seçim atmosferi tartışması bazı konuların üstünü örten bir etki de yaratıyor. Nasıl mesela? Ülkeyi uzunca bir süre tek gündem etrafında topluyor ve fiili bir durum yaratıyor. Yani bir kere seçim denildiğinde başka herhangi bir gündemi konuşmak mümkün olmuyor. Her şey alanlarda, meydanlarda dönüyor çoğu zaman. Ülkenin başlıca sorunları konuşulamaz hale geliyor. Bugün sokaktaki işsizlik de hayat pahalılığı da demokratikleşme de ne yazık ki Türkiye’de seçim söz konusu olduğunda seçim sonrasına ertelenen bir başlığa dönüşüyor. Oysa bugün Kürt sorunu açısından çok önemli bir kavşaktayız. Özellikle de ana muhalefet partisinin bu kavşakta çok ciddi sorumluluklar üstlenebileceğini düşünüyoruz.

MUHALEFET ÜLKENİN GÜNCEL SORUNLARINA ORTAK YANIT ÜRETMELİ

Demokratik muhalefet güçlendikçe, mücadele ve müzakereyi birlikte yapabildikçe, bu alanı genişlettikçe Türkiye’de demokratik adımların atılması ve yasal düzenlemelerin yapılması daha hızlı hale gelebilir. Artık silahların gölgesinde değil masada diyalog yoluyla sonuç alınabileceği bir dönemdeyiz. Böyle bir zamanın içinden geçiyoruz. Bizim bu aşamada önceliğimiz demokratikleşme ve Kürt sorununun adil ve kalıcı bir barışla çözülebilmesi. Özellikle muhalefet tarafından desteklenebilecek, hatta öncülüğü yapılabilecek bir süreçten bahsediyoruz. Muhalefetten beklentimiz ülkenin güncel sorunlarına ortak yanıtlar üretebileceğimiz, demokratikleşme için birlikte ortaklıklar kurabileceğimiz bir çaba ve gayrettir. Tabii ki CHP Genel Başkanı Özgür Özel’in seçim çağrısının sebeplerini de çok iyi anlıyoruz. Çünkü biz de benzer muamelelere maruz kaldık, maruz kalmaya da devam ediyoruz. Newroz kutlamaları sonrası yapılanları gördünüz. Hala kayyımlar iş başında. Yalnızca CHP’li belediyeler değil, DEM Partili belediyeler de hala kayyımlarla yönetiliyor. Yani halk iradesi bizim için de en vazgeçilmez ve en önemli konulardan biri. 

(...) DEM Parti olarak bu çağrıyı tekrar etmek istiyoruz: İvedilikle yerel demokrasinin güçlendirilmesi için çalışmalar yapılmalı. Halk iradesine saygı duyulmalı. Halkın iradesine saygı göstermek evrensel ilkeleri de gözetmeyi gerektirir. Halk iradesine saygı konjonktürel bir şekilde olamaz, olmamalıdır. Seçilmişlere dönük müdahaleler ya da yargının seçilmişlere dönük müdahale için araçsallaştırılması son bulmalı. En önemlisi de kayyım politikası artık son bulmalı. Bunun yasal bir şekilde son bulması gerekiyor. 

FİGEN YÜKSEKDAĞ HAPİSTEYKEN BEŞ AİLE BİREYİNİ KAYBETTİ

Sevgili arkadaşlar, biz bunları gayet iyi biliyoruz, yaşadık. Bakınız, bugün yine çok acı bir haber. Hapisteyken babasını, üç abisini ve ablasını kaybetti. Kimden bahsediyorum? Figen Yüksekdağ'dan. HDP'nin önceki dönem eş genel başkanlarından. 10 yıldır hapiste Figen Yüksekdağ ve hapisteyken sevdiklerini, en kıymetlilerini kaybetti. Zaman zaman onların acısını paylaşırken, paylaşmak isterken, defin alanına gitmek isterken pek çok başka siyasi tutsak gibi, pek çok başka siyasetten hapiste tutulan insan gibi engellemelerle de karşılaştı. Yarın Adana'da olacak abisini son yolculuğuna uğurlamak için. Ama artık bu zulme son verilmeli. 

(...) Başta Figen Yüksekdağ ve Selahattin Demirtaş olmak üzere yalnızca düşüncelerini açıkladıkları için, yalnızca örgütlenme özgürlüğü nedeniyle hapis tutulan herkesin de artık bir an önce hem sevdiklerine hem de özgürlüklerine kavuşabilmesini temenni ediyoruz. 

YASAL DÜZENLEMELER İÇİN TAKVİME İHTİYAÇ VAR

(...) Yasal düzenlemeler için bir takvime ihtiyaç var. Bunu geciktirmemek gerekiyor. Bunun kamuoyuna şeffaf ve açık bir şekilde bilgisinin verilmesi gerekiyor. Böyle bir toplumsal beklenti var. Üstelik bu yalnızca siyasi tutsaklarla da ilgili değil. Adli tutsaklar da bizi çok sık arıyor, Meclis’ten beklentileri var. İnfaz Kanununda eşitlik ve benzeri düzenlemelerde neler olacağı sorusu en sık karşılaştığımız sorulardan . Tekil değil çoğul sorular bunlar, tüm Türkiye'yi ilgilendiren sorular ama silahsızlanma konusu çok önemli bir konu. O yüzden kritik bir eşik, kritik bir kavşak diyoruz. Tüm ezberlerden ve önyargılardan vazgeçerek konuşmak gerekir. Yeni bir dil ve yeni bir yöntem arıyoruz. En azından bir süre bunlarla konuşmayalım. Bunlarla konuşmayalım ki farklı şekillerde görebilelim. Eski hataları tekrar etmeyelim. Bu yalnızca DEM Parti'nin görevi olmamalı. Başta iktidar bloku olmak üzere bütün siyasi partilerin görevi olmalı. Barış ve çözüm için uygulanabilir, en gerçekçi şartları en reel biçimde değerlendiren, kapsayıcı ve bütünlüklü, bu dönemin ruhuna uygun bir yasal düzenlemeye ihtiyacımız var. 

SOMUT OLMAYAN KİMİ TASLAK İDDİALARI

Somut olmayan kimi taslak iddiaları var. Bunlar üzerinden tartışmayı ya da bunlara yanıt vermeyi doğru bulmuyoruz. Kimi iddialar var, çeşitli taslakların hazırlandığı söyleniyor. Bu iddialara göre bazı taslaklar kategorik yaklaşımlar içeriyor. Ya da başka yaklaşımlardan da bahseden iddialar var. Buna benzer haberler görüyoruz. Nihayetinde siyasetin şiddetten arındırılması gerektiğini düşünüyoruz. Sorunların diyalogla, müzakereyle çözülmesi gerektiğini düşünüyoruz ve herkesin de sürecin ruhuna uygun hazırlıklar yapması beklentimiz. Dün, Adalet ve Kalkınma Partisi Sözcüsü Ömer Çelik MYK sonrası bu konuya dair de bazı açıklamalar yaptı. Ama görüyoruz ki hala yeni bir dil oluşturulamıyor. Yani neler olmadığını biliyoruz zaten kamuoyu da biliyor. Ama olması gerekenlere ilişkin hepimizin yapması gereken, tüm siyasi partilerin yapması gereken, daha açık ve şeffaf bir şekilde kamuoyuyla sürece ilişkin bilgileri paylaşmak. Bundan sonrasına ilişkin yol haritasını paylaşmak. Yapılması gerekenleri, talepleri, beklentileri duymak. Bunları duymamak, ertelemek, ötelemek sorunlara çare olmuyor. Aksine bunları gündeme almak ve bir an önce çözüme kavuşturmak gerekiyor. 

ABDULLAH ÖCALAN’A YERLEŞKE TARTIŞMALARI

“Buna doğrudan gerçekten Adalet Bakanının yanıt vermesi gerekiyor. Bizim tavrımızı tekrar etmek istiyorum. Nitekim Sayın Öcalan'ın mesajı da bu yönde. Biz Öcalan'ın özgür bir şekilde çalışabileceği, yaşayabileceği, doğrudan temas kurabileceği iletişim koşullarının oluşturulması gerektiğini düşünüyoruz. Bunu en başından beri söylüyoruz. Bunu böyle bir “konut-yapı” tartışmasına sıkıştırmanın da eksik, hatta yanlış bir değerlendirme olduğunu düşünüyoruz. Yine tekrar edeyim. Bugüne kadar İmralı Ada Hapishanesine yaklaşım, Kürt meselesine yaklaşımın bir göstergesi, bir aynasıydı. O yüzden İmralı’ya yaklaşımı ve dolayısıyla Sayın Öcalan'a yaklaşımı önemsiyoruz. Kendisiyle kurulan hukukun adının konulması gerektiğini düşünüyoruz. Temel bir aktörden bahsediyoruz. Başmüzakereciden bahsediyoruz. Sürece ivme kazandıran, bugüne getiren bir önderlik gerçeğinden bahsediyoruz. Bir liderlik gerçeğinden bahsediyoruz. Bu hakikate yaraşır bir şekilde, Barış ve Demokratik Toplum Sürecinin ruhuna ve ritmine uygun bir şekilde değerlendirmek gerektiğini düşünüyoruz. Bunun sürece pozitif katkıları olur. Bu mesele, dar bir alandan geniş bir alana geçsin meselesi değil. Mesele esasen geniş bir alanda tartışılabilirse; yani dar bir bakış açısından, dar bir siyasi yaklaşımdan çıkarılabilirse tüm bunlar çok küçük detaylar olarak kalır. Halledilebilir meseleler olarak kalır. Neticede dünyanın çeşitli ülkelerinde halledilebilmiş, ilk defa Türkiye'nin başına gelmiyor böyle bir konu.

ADALET BAKANI YANITLAMALI

Dolayısıyla Türkiye neden başaramasın? Madem bir Türkiye modeli iddiası var. Hepimizin Barış ve Demokratik Toplum Sürecinin kalıcı bir barışa ulaşması ve Türkiye'nin ortak bir demokratik geleceğe ulaşması gibi bir çabası varsa hemen her şeyi yapmamız gerekir buna dair. O yüzden önyargılardan, ezberlerden kurtulmak gerekiyor. Yani bunu yapı tartışmasından çıkarmak gerekiyor. Nasıl bir yaklaşım? Öcalan'a yaklaşım hukuken, yasal olarak nedir ve bundan sonra nasıl olacak? Onun dışında zaten biliyorsunuz kendisinin mesajı var. O mesajda da doğrudan mesela sizlerin sorularına yanıt vermek istediğini görüyoruz. Bu talep bize daha önce de ulaşmıştı. Bunu sizlerle de değerli kamuoyuyla da paylaşmıştık. Dolayısıyla yapının nasıl bir yapı olduğunu, yapılıp yapılmadığını, idari yerleşke içerisinde ne öngörüldüğünü, bunların detaylarını Adalet Bakanı yanıtlamalı. Adalet Bakanı da bu taleplere ilişkin siyasi ve idari engellerin kaldırılması gibi konularda çalışmalar yürütmeli. Öcalan'ın doğrudan teması nasıl sağlanabilir kamuoyuyla? Bunlar önemli konular. Newroz kutlamaları boyunca İstanbul'dan Diyarbakır'a kadar, Cizre'den Ankara'ya kadar her yerde insanlar tek bir slogan etrafında buluştu; Öcalan'a özgürlük dedi. Bu önemli bir konu, hayati bir konu herkes için. De facto bir biçimde, aslında fiili bir biçimde İmralı Adası artık bir barış ve özgürlük adası gibi algılanıyor kamuoyunun bir bölümünde. Diğer bölümünde farklı algılanmasının önünü alabilecek ya da bunu anlaşılır hale getirebilecek şey siyasal irade ve cesaret. Temennimiz bu iradenin ve cesaretin ortaya çıkması.” 

‘30 YILLIKLARI, SÜRGÜNDEN DÖNECEKLERİ TARTIŞACAĞIZ’

“Demokratik siyaset tartışmasında tabii ki 30 yıllıkları da tartışacağız. Sürgünden dönecek olanları da tartışacağız. Neticede tartıştığımız konu dağda silahlarını yakarak imha eden ve Türkiye'ye dönmek istediklerini ve demokratik siyaset yapmak istediklerini söyleyenler. Bunları elbette konuşacağız. Bunlar da dünyada oldu. Biz bu dönemi bir şekilde başaracağımıza inanıyoruz. Mücadele ederek, ortak alanlarımızı genişleterek, demokratik mücadele alanını genişleterek başaracağımıza inanıyoruz. Ancak lütfen bu sürecin hızına etki edecek, negatif anlamda etki yaratacak ya da bu sürecin önünde engeller teşkil edecek veya zaten sarsılmış olan toplumsal güveni daha da sarsıcı etki yaratacak açıklamalardan, yorumlardan, değerlendirmelerden kaçınalım. Doğru değil çünkü. Yani bir partiyi zayıflatmak, yıpratmak için yapılan bu yorumların bilinçli olduğunun farkındayız. Hiçbiri tesadüf değil. Diğer eleştiriler, diğer öneriler bizim zaten yararlandığımız ve en başından beri çok değer verdiğimiz öneriler. Bu öneri ve eleştirileri almak ve beraber bu sürece ivme kazandırmak için yine alanda olacağız, yine sahada olacağız, yine sokakta olacağız. İşte Demokratik Kurumlar Platformunun çağrısı var 4 Nisan Amara Festivali için. O festivalde de en büyük talep ne? Kalıcı bir çözüm, demokratik bir Türkiye. Halkların eşit ve özgür bir şekilde bir arada yaşayabilecekleri bir Türkiye yaratma mücadelesi ve sözü yükselecek. Halayları yine bunun için büyüteceğiz.”