Altı bölümden oluşan rapor, hem tarihsel arka planı hem de siyasi, hukuki ve toplumsal çözüm önerilerini içeriyor.

TARİHSEL VE SİYASAL ARKA PLAN

Raporda, Türkiye’nin merkeziyetçi ve tekçi devlet yapılanmasının farklı kimlikleri uzun süre dışladığı; bunun da Kürt sorununu derinleştirdiği vurgulanıyor. Sorunun bugün yalnızca Türkiye’nin değil, tüm Ortadoğu’nun gündemini ilgilendiren bölgesel bir boyuta ulaştığı belirtiliyor.

SÜRDÜRÜLEMEZ NOKTA

Komisyonun tanıklık, uzman ve STK görüşleri, çatışma sürecinin yarattığı tahribatın artık sürdürülemez hale geldiğini gösteriyor. Sorunun sadece bir “güvenlik meselesi” değil, aynı zamanda siyasal, kültürel, ekonomik ve toplumsal bir demokratikleşme meselesi olduğu ifade ediliyor.

POZİTİF BARIŞ VE DEMOKRATİK DÖNÜŞÜM

Rapor, barışın yalnızca silahların susması olmadığını; adalet, çoğulculuk, demokratik katılım ve toplumsal bütünleşmeyle sağlanabileceğini vurguluyor. Dünya örnekleri (Güney Afrika, İrlanda, Kolombiya) hatırlatılarak Türkiye’nin kendi özgün barış modelini geliştirebileceği belirtiliyor.

YENİ PARADİGMA

DEM Parti, çözüm için dilin, siyasetin ve kurumların “uzlaşı, tanıma ve çoğulculuk” temelinde yeniden inşa edilmesi gerektiğini belirtiyor. Meclis Komisyonu’nun İmralı ziyareti, çözüm iradesinin güçlendiği bir dönüm noktası olarak tanımlanıyor.

ABDULLAH ÖCALAN’IN ROLÜ

Rapor, barış sürecinin baş aktörlerinden biri olarak Önder Apo’nun daha özgür koşullarda sürece katkı sunmasının gerekli olduğunu söylüyor. Önder Apo ile resmi kurumlar, akademisyenler, STK’lar ve gazetecilerin doğrudan görüşebilmesinin yasal zemine kavuşturulması öneriliyor.

DEMOKRATİKLEŞME VE HUKUKİ REFORMLAR

Rapor, çözüm için kapsamlı bir hukuk paketine ihtiyaç olduğunu belirtiyor:

- Demokratik Entegrasyon Yasası çıkarılmalı

- TMK, TCK, CMK ve İnfaz Kanunu’nda özgürlükleri genişletecek reformlar yapılmalı

- Kayyım uygulamasına son verilmeli

- Hasta tutuklular serbest bırakılmalı

- AYM ve AİHM kararları uygulanmalı

- KHK mağduriyetleri giderilmeli

- Anadilde eğitim ve hizmet hakkı güvenceye alınmalı

Ayrıca, Meclis’te Ayrımcılıkla Mücadele Komisyonu kurulması ve yeni bir Sivil Toplum Yasası çıkarılması öneriliyor.

TOPLUMSAL SÖZLEŞME VE BİRLİKTE YAŞAM

DEM Parti, kalıcı barışın ancak tüm kimliklerin eşit yurttaşlık temelinde yer aldığı yeni bir toplumsal uzlaşıyla mümkün olacağını vurguluyor. Barışın, kutuplaşmayı azaltacağı, toplumsal güveni güçlendireceği ve ortak yaşamı yeniden kuracağı belirtiliyor.

BARIŞ REFAH GETİRİR

Rapor, barışın Türkiye’de:

- Güvenlik harcamalarını azaltacağı,

- Bölgesel kalkınmayı güçlendireceği,

- Tarım, turizm ve üretimi canlandıracağı,

- Gençlerin geleceğe dair umudunu artıracağı görüşünü paylaşıyor.

BÖLGESEL KONUM

Raporda Kürt sorununu demokratik yollarla çözen bir Türkiye’nin:

- Ortadoğu’da demokratik bir model olacağı,

- Bölgesel istikrar ve diplomatik ilişkilerde güç kazanacağı vurgulanıyor. 

DEMOKRATİK CUMHURİYETİ BİRLİKTE İNŞA EDELİM

Rapor, tüm toplumsal ve siyasal aktörlere “barış sürecini sahiplenme” çağrısı yapıyor. Barışın, Türkiye’nin ikinci yüzyılını özgürlük, demokrasi ve eşit yurttaşlık zemini üzerinde kurmanın anahtarı olduğu ifade ediliyor.

Rapor şu çağrıyla noktalanıyor: "Çağrımız; kalıcı barış için adım atmaya, tekçiliğin değil çoğulculuğun, otoriterliğin değil demokrasinin, ayrışmanın değil bir arada yaşamanın çatısı olan Demokratik Cumhuriyet’i hep birlikte inşa etmeye, Türkiye’nin ikinci yüzyılını barışın, özgürlüğün, demokrasinin ve halkların kardeşliğinin temelleri üzerinde kurmaya yöneliktir. Zira demokratik devlete ve demokratik topluma dair değişim ve dönüşüm iradesi; hak, eşitlik ve birlikte var olma merkezli bir siyasal ve toplumsal tahayyülü gerektirmektedir."