Latin Amerika’nın en yüksek insan hakları mahkemesi olan Amerikan İnsan Hakları Mahkemesi, Peru vatandaşı Celia Ramos’un 1997 yılında zorla kısırlaştırılmasının ardından yaşamını yitirmesi nedeniyle Peru devletini uluslararası düzeyde sorumlu buldu.

Mahkeme kararında, Ramos’un 3 Temmuz 1997’de sağlık personeli tarafından tüp ligasyonu yaptırmaya zorlandığı ve işlemin gerekli ekipman ile acil müdahale imkanlarının bulunmadığı yetersiz bir tesiste gerçekleştirildiği belirtildi. Üç çocuk annesi Ramos’un ameliyat sırasında ağır alerjik reaksiyon geçirdiği ve 19 gün sonra yaşamını yitirdiği kaydedildi.

Kararda Peru’nun yaşam hakkı, sağlık hakkı, kişisel bütünlük, aile hakkı, bilgiye erişim ve kanun önünde eşitlik haklarını ihlal ettiği vurgulandı. Devlet ayrıca olayın soruşturulmasında gerekli özeni göstermemek ve süreci geciktirmekle de sorumlu tutuldu.

Mahkeme, 1996–2000 yılları arasında yürütülen Ulusal Üreme Sağlığı ve Aile Planlaması Programı kapsamında çoğu yerli ve yoksul olmak üzere yaklaşık 310 bin kadının kısırlaştırıldığını belirtti. Kampanyanın eski Peru Devlet Başkanı Alberto Fujimori döneminde yürütüldüğü ve sorumluların bugüne kadar yargılanmadığı ifade edildi.

Ramos’un kızı Marisela Monzón Ramos ise kararın ardından yaptığı açıklamada, “Yıllarca acı çeken binlerce kadını temsil ediyoruz. Gerçek ve adalet ortaya çıktı, ancak bu annemin ve diğer kadınların kaybını telafi etmiyor” dedi.

Kadın hakları örgütleri kararı, yalnızca Peru için değil bölge ve dünya açısından da cinsel ve üreme haklarının insan hakları olarak tanınması bakımından tarihi bir adım olarak değerlendirdi.