Kadın hakları aktivisti Nedim Mukarreb, İran’da kadınlara yönelik idamların ciddi biçimde arttığını belirterek, son bir yıl içerisinde en az 61 kadının idam edildiğini açıkladı.

Radyo Zamane’ye konuşan Nedim Mukarreb, İran rejiminin siyasi muhalifler, aktivistler ve toplumsal hareketlere katılanlara yönelik baskılarını sürdürdüğünü, kadınların ise bu baskı politikalarının başlıca hedeflerinden biri haline geldiğini söyledi.

Nedim Mukarreb’e göre son bir yılda gerçekleştirilen en az 61 kadın idamı, İran’ı kadın idamlarında dünya sıralamasında ilk sıraya taşıdı.

İDAMLARIN BÜYÜK BÖLÜMÜ GİZLİ TUTULUYOR

Nedim Mukarreb, kadınlara yönelik idamların yalnızca küçük bir bölümünün devlet medyasında duyurulduğunu belirterek, idamların yüzde 10’undan azının kamuoyuna açıklandığını, geri kalanının ise gizli şekilde infaz edildiğini belirtti. 

Aktivist, sistematik baskının yalnızca adli davalarla sınırlı olmadığını, siyasi tutuklu kadınların da ölüm cezası tehdidiyle karşı karşıya bulunduğunu ifade etti.

SİYASİ TUTSAK KADINLAR İÇİN İDAM RİSKİ

Nedim Mukarreb, siyasi tutuklular Şerife Muhammedi, Pexşan Ezizi ve Werişe Muradi’nin halen idam tehlikesi altında olduğunu söyledi.

Son protesto gösterileri nedeniyle tutuklanan Bita Himmeti ve Meryem Hudvend hakkında da idam cezası verildiğini belirten Nedim Mukarreb, Mehbube Şebani ile Hedise Mirvari’nin ise “Allah’a karşı savaş açmak” (muharebe) suçlamasıyla yargılandığını ve bu suçun İran yasalarına göre idamla cezalandırılabildiğini kaydetti.

İNSAN HAKLARI ÖRGÜTLERİNDEN TEPKİ

Kadın Hakları Savunucuları Derneği de İran’daki yargı süreçlerine ilişkin kaygılarını dile getirdi. Dernek, sanıkların bağımsız avukatlara erişiminin engellendiğini, soruşturma süreçlerinde cinsel işkence iddialarının bulunduğunu ve ölüm cezasının uygulanmasının ciddi insan hakları ihlalleri oluşturduğunu vurguladı.

Nedim Mukarreb ayrıca, Uluslararası Af Örgütü’nün 2025 raporuna atıfta bulunarak İran’ın küresel idam istatistiklerinde ilk sıralarda yer aldığını ve ülkedeki infaz uygulamalarına yönelik uluslararası baskının artırılması gerektiğini söyledi.

2025’TE EN AZ 1639 İDAM, 48’İ KADIN

İnsan Hakları Örgütü (IHR) ve İdama Karşı Birlikte  (Ensemble contre la peine de mort-ECPM) tarafından yayımlanan son verilere göre İran’da 2025 yılı içerisinde en az 1.639 kişi idam edildi. İnsan hakları örgütleri, bunun 1989’dan bu yana kaydedilen en yüksek sayı olduğunu belirtiyor.

Uluslararası Af Örgütü de dahil olmak üzere bazı sivil toplum kuruluşlarına göre İran, Çin'den sonra idam cezasını en çok uygulayan ülke konumunda. 

IHR raporunda, 2025 yılında İran'da idam edilenler arasında en az 48 kadın olduğunu bildirdi. Bunların 21'inin eşlerini veya nişanlılarını öldürmekten idam edildikleri ifade edildi.