Kongra Star tarafından 17 Mart 2026’da Qamişlo’da düzenlenen “Kadın haklarının Suriye Anayasası’nda güvence altına alınması için birlikte mücadele edelim” konulu konferansa katılan kadınlar, ANF’ye konuştu.

PYD İlişkiler Ofisi Eşbaşkanı Sema Bekdaş, Rojava Devrimi’nde kadınların rolüne dikkat çekerek şunları söyledi:

“Rojava Devrimi’nden bugüne kadar kadınlar her alanda mücadele yürüttü. Bu mücadele, toplumun özgürlüğünün kadın özgürlüğüne bağlı olduğunu ortaya koydu. Kadınlar demokratik toplum projesine ve toplumsal dönüşüme öncülük etti. Rojava Devrimi’nde önemli bir rol üstlenerek toplumda ciddi değişimler yarattı ve dünyaya seslerini duyurdu.

Kadınlar, Suriye ve Ortadoğu düzeyinde birliklerini kurarak mücadelelerini ortaklaştırdı. Bu mücadele ağır bedellerle yürütüldü; onlarca kadın savaşçı şehit düştü.”

Sema Bekdaş, kadın kazanımlarına yönelik ciddi tehditler bulunduğunu da vurgulayarak şöyle devam etti:

“Tarih boyunca kadınların nasıl yok sayıldığını ve haklarının nasıl gasp edildiğini biliyoruz. Rojava Devrimi’nde kadınların varlığı, kendi tarihlerini yazmalarının bir ölçütü oldu. Kadınlar kimliklerini, yasalarını ve sözleşmelerini oluşturdu. Bunların tümü kadın mücadelesinin ürünüdür. İçinden geçtiğimiz bu hassas süreçte, kazanımlarımızı Suriye Anayasası’na yerleştirmek ve resmileştirmek için mücadelemizi daha da büyütmeliyiz. Çünkü ciddi tehditler var. Geçici Suriye Hükümeti’nde kadın iradesi yeterince yansımıyor. Oysa Rojava’da kadınların varlığı temel bir ölçüttür ve tüm kararlar bu esas üzerinden alınır.”

Sema Bekdaş, kadınların daha fazla örgütlenmesi gerektiğini vurgulayarak, “Geçici hükümetin yasa ve kararlarında kadınlar yer almıyor. Bu nedenle daha güçlü örgütlenmeliyiz. Bugün herkesin gözü Rojava’da. Demokratik bir Suriye’nin inşası ve kadın haklarının güvence altına alınması için mücadele etmeliyiz” dedi.

YPJ Komutanlığı üyesi Zîlan Cesûr da YPJ’nin rolüne ilişkin yaptığı değerlendirmede, “YPJ, 14 yıldır Rojava ve Suriye’de kendi sistemini kurdu ve çalışmalarını sürdürüyor. Büyük zorluklar yaşadık ancak bugün varlığımızı inşa ettik. Bu zorlukların nedeni, kadınların toplumda kabul edilmemesi ve iradelerinin tanınmamasıydı. Kadınların askeri alanda yer alması Suriye açısından büyük bir deneyim oldu. Bu sayede bugün YPJ dünya çapında tanınıyor” diye konuştu.

Zîlan Cesûr, kadınları koruma konusundaki kararlılıklarını yineleyerek, “Biz YPJ olarak varlığımızı, sistemimizi ve irademizi koruyoruz. Tüm kadınlara söz verdik; sonuna kadar onların varlığını, davasını ve iradesini savunacağız. Annelerin ve kadınların yanında olmaya, onları korumaya devam edeceğiz” diye vurguladı.

Kuzey ve Doğu Suriye Kadın Meclisi Koordinasyonu üyesi Emîne Omer ise, kadınların 14 yıldır devam eden kriz sürecinde büyük bir direniş sergilediğini belirterek, “Suriye’de yaşanan kriz boyunca kadınlar mücadele etti ve kendi bölgelerinde haklarını korumayı başardı. Kuzey ve Doğu Suriye’de başlayan bu mücadele önemli bir örnektir. Kadınlar her alanda yer aldı, karar mekanizmalarına katıldı ve kendi öz savunma güçlerini oluşturdu. Bunlar kadınlar açısından büyük kazanımlardır” dedi.

Emîne Omer, kadınların mevcut durumuna değinerek, “14 yıldır süren kriz kadınları derinden etkiledi. Kadınlar şiddet, zorluk ve engellerle karşılaştı. BAAS rejiminin çöküşü ve geçici hükümetin kurulmasıyla kadınlar umutlandı; ancak atılan adımlarda kadınların rolü giderek azalıyor. Suriye Anayasası’nda kadın haklarını güvence altına alan maddeler bulunmuyor” ifadelerini kullandı.

Kadın birliğinin önemine dikkat çeken Emîne Omer, son olarak şunları söyledi:

“Bugün kadın hakları ciddi bir tehdit altındadır. Kadınlar siyasetten uzaklaştırılıyor ve ikinci sınıf yurttaş olarak görülüyor. Bu tarihsel süreçte kadınlar birliklerini kurmalı ve birbirlerine sahip çıkmalıdır. Gelecekte yazılacak Suriye Anayasası’nda kadınlar yer almalı ve kazanımlarını kaybetmemelidir. Birbirimizi güçlendirmek için birlikte mücadele etmeliyiz. Görüşlerimiz ve taleplerimiz ortak olmalı ki Suriye’nin inşasında rol alabilelim.”