Fransız Parlamentosu sonbaharda, Korsika’ya “Cumhuriyet içinde özerklik” tanıyabilecek anayasa değişikliğini görüşmeye hazırlanıyor.

KIRILMA NOKTALARI

21 Ağustos 1975’te Edmond Simeoni öncülüğündeki bir grup silahlı özerklik yanlısı, Aléria’daki bir şarap mahzenini işgal etmişti. Eyleme müdahale eden güvenlik güçleriyle çıkan çatışmada iki jandarma öldü. Simeoni beş yıl hapis cezasına çarptırıldı. Olay, Korsika milliyetçiliğinin dönüm noktası kabul edildi.

Bunu izleyen yıllarda kurulan Korsika Ulusal Kurtuluş Cephesi (FLNC) yaklaşık 40 yıl boyunca 4.500’den fazla saldırı üstlendi. Ancak örgütün 2014’te silah bırakmasıyla birlikte, siyasi mücadele öne çıktı ve ulusalcılar art arda seçim zaferleri kazandı.

PARİS İLE MÜZAKERELER

Fransa devleti adaya 1982’den itibaren çeşitli özel statüler tanıdı. 2002’deki Matignon Anlaşmaları kapsamında dil, eğitim ve vergi alanında bazı ilerlemeler sağlandı. Ancak taleplerin tam karşılanmaması nedeniyle gerginlikler sürdü.

2022’de hapisteki bağımsızlık yanlısı Yvan Colonna’nın öldürülmesi adada yeni şiddet dalgasına yol açtı. Bunun üzerine dönemin İçişleri Bakanı Gérald Darmanin, Paris’in “özerklik dahil her konuyu” görüşebileceğini açıklayarak süreci yeniden başlattı.

ANAYASA DEĞİŞİKLİĞİ GÜNDEMDE

Hükümetin temmuz ayında onayladığı anayasa değişikliği taslağı, ekim ayında Senato’ya sunulacak. Ancak sağ çoğunluğun direnç göstermesi bekleniyor. Yasa teklifinin kabul edilmesi için hem Ulusal Meclis hem Senato’da aynı metnin onaylanması, ardından da Kongre’de beşte üç çoğunluk sağlanması gerekiyor.

AFP’deki bir habere göre Korsika Özerklik Hareketi’nin lideri Gilles Simeoni, “Parlamentonun önünde temel soru, Fransa’nın 50 yıllık siyasi çatışmayı kapatmak isteyip istemediğidir” dedi ve başarısızlık halinde “on yıllar sürecek belirsizlik” uyarısında bulundu.

YENİ YASA TASARISININ TEMEL UNSURLARI

Hazırlanan anayasa değişikliği taslağı, 1958 Anayasası’na eklenecek 72-5. madde ile Korsika’ya “Cumhuriyet içinde özerklik” statüsü tanıyor.

Yeni madde, adanın tarihî, kültürel ve dilsel özelliklerini tanıyarak, bazı alanlarda Fransa’nın geri kalanından farklı kurallar uygulanabilmesine imkân veriyor. Korsika böylece belli konularda kendi normlarını belirleme ve uyarlama yetkisi kazanacak. Bu yetki özellikle imar, turizm ve ekonomik kalkınma gibi alanlarda kullanılabilecek.

Ancak özerklik, devletin temel yetkilerini (seçim hukuku, vatandaşlık, kamu özgürlükleri, adaletin örgütlenmesi, güvenlik gibi) kapsamayacak. Korsika’nın aldığı kararlar da Danıştay veya Anayasa Konseyi’nin denetimine tabi olacak.

Ayrıca, özerklik düzenlemesini ayrıntılı şekilde belirleyecek organik yasanın kabulü öncesinde, Korsika halkı da referandum yoluyla görüş bildirebilecek.