Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), Rusya’yı 2008’de Gürcistan’la yaşanan savaşın ardından ayrılıkçı bölgelerde yaşayan binlerce kişinin haklarını ihlal ettiği gerekçesiyle 253 milyon euro tazminat ödemeye mahkûm etti.
AİHM’in aldığı kararda, Moskova’nın desteklediği Abhazya ve Güney Osetya bölgelerinde 2009’dan itibaren oluşturulan “idari sınır hatlarının” yerel halkın temel haklarını ihlal ettiği belirtildi.
Mahkeme, bu uygulamanın yaklaşık 29.000 kişiyi etkilediğini ve bu kişilere manevi tazminat ödenmesine hükmetti.
Strasbourg merkezli mahkeme, Rusya’nın 2008 savaşı sonrasında Gürcistan topraklarında yürüttüğü “sınırlaştırma” sürecinin, insanların evlerine, topraklarına ve ailelerine erişimini engellediğini vurguladı.
AİHM’ye göre en büyük ihlal, en az 23.000 Gürcü kökenli kişiye yönelik “yasadışı kısıtlamalar”dan kaynaklanıyor. Bu kişiler, özel yaşam, konut dokunulmazlığı ve mülkiyet haklarının ihlali nedeniyle tazminat alacak.
Ayrıca, bazı mağdurların Gürcüce eğitim hakkından mahrum bırakıldığı, yaklaşık 2.500 kişinin de sınır hattını geçtiği gerekçesiyle yasadışı biçimde gözaltına alındığı belirtildi.
RUSYA ÖDEMEYİ REDDEDİYOR
Rusya, 2022 yılında Ukrayna’yı işgali sonrası Avrupa Konseyi’nden çıkarılmış olsa da, Konvansiyon’a taraf olduğu dönemdeki ihlallerden dolayı hukuken sorumlu sayılıyor. Ancak Moskova, artık AİHM kararlarını “bağlayıcı” kabul etmediğini ve bu tür cezaları ödemeyeceğini defalarca ilan etti.
AİHM kararında, “Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi, Rusya’ya karşı verilen kararların uygulanmasını izlemeyi sürdürüyor,” ifadesi yer aldı. Buna karşın uzmanlar, Rusya’nın bu tazminatı ödemesinin “son derece düşük bir ihtimal” olduğunu belirtiyor.
Bu karar, AİHM’nin 2024’te aynı “sınırlaştırma” süreci nedeniyle verdiği ilk mahkûmiyet kararının devamı niteliğinde. 2008 savaşında Gürcistan ile Rusya arasında yaşanan çatışmalar sonucunda Moskova, Abhazya ve Güney Osetya’nın fiilen kontrolünü sağlamıştı.
