Guterres, üye ülkelere gönderdiği ve AFP’de de yer verilen mektubunda, mevcut mali krizin önceki dönemlerden “radikal biçimde farklı” olduğunu vurguladı.

BM’nin 2025 yılını 1,6 milyar dolarlık ödenmemiş aidatla kapattığını belirten Guterres, bu rakamın 2024’e kıyasla iki katından fazla olduğuna dikkat çekti. 193 üye ülkeden 150’den fazlası payını ödemiş olsa da, bazı ülkelerin zorunlu katkıları geciktirmesi ya da tamamen durdurması krizi derinleştiriyor.

Özellikle ABD’nin, son aylarda bazı zorunlu ödemeleri yapmadığı ya da geciktirdiği, ayrıca bazı BM kurumlarına sağladığı finansmanı kestiği belirtiliyor. 

Ocak ayında ABD Başkanı Donald Trump, “Amerikan çıkarlarına hizmet etmediği” gerekçesiyle 31’i BM bağlantılı olmak üzere 66 uluslararası örgütten çekilme talimatı vermişti. 

Trump yönetimi ayrıca, siyasi gözlemcilere göre BM’ye rakip olabilecek bir “Barış Konseyi” girişimini de gündeme getirdi.

BM yönetimi, mali açık nedeniyle işe alımları dondurmak, ödemeleri ertelemek ve bazı misyonları kısmak zorunda kaldıklarını açıkladı. 

Guterres, bu durumu “kafkaesk bir döngü” olarak tanımlayarak, elde olmayan paranın üye ülkelere geri ödenmesinin istendiğini söyledi.

Guterres, mevcut koşullar altında 2026 bütçesinin tam olarak uygulanamayabileceği, hatta örgütün nakit kaynaklarının temmuz ayına kadar tükenebileceği uyarısında bulundu. 

Genel Sekreter, üye ülkelere ya ödemelerini tam ve zamanında yapma çağrısı yaptı ya da BM’nin mali kurallarının köklü biçimde gözden geçirilmesini istedi.

2026 yılı için onaylanan 3,4 milyar dolarlık BM bütçesi, bir önceki yıla göre yüzde 7 daha düşük. Ayrıca yaklaşık 2.400 kadronun kaldırılması da kabul edildi. 

Kağıt üzerinde BM’nin en büyük finansörü yüzde 22 payla ABD olurken, Çin yaklaşık yüzde 20 ile ikinci sırada yer alıyor.