İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, nükleer program konusunda Birleşmiş Milletler’de (BM) yaptırımların yeniden devreye girmesini engellemek amacıyla Avrupa ülkelerine “yaratıcı, adil ve dengeli” bir öneri sunduklarını açıkladı.
Arakçi, X hesabından yaptığı paylaşımda, teklifin “meşru kaygılara yanıt verdiğini ve karşılıklı fayda sağladığını” belirtti.
BM Güvenlik Konseyi’nin, bu cuma günü yapılacak oturumda İran’a yönelik yaptırımların yeniden uygulanmasına onay vermesi bekleniyor. Bu adım, 2015’te imzalanan nükleer anlaşmayı (JCPOA) onaylayan ve ekim ortasında süresi dolacak olan 2231 sayılı karar çerçevesinde gündeme geldi.
ABD, Donald Trump döneminde 2018’de anlaşmadan çekilerek kendi yaptırımlarını devreye sokmuştu. Bunun ardından Tahran da uranyum zenginleştirme başta olmak üzere bazı yükümlülüklerinden vazgeçmişti. Batı ülkeleri İran’ı nükleer silah geliştirmeye çalışmakla suçlarken, Tahran bu iddiaları reddediyor ve programın sivil amaçlı olduğunu savunuyor.
Paris, Londra ve Berlin, 2231 sayılı kararın süresinin dolmasına haftalar kala, ağustos sonunda “snapback” mekanizmasını devreye sokmuş ve 30 gün içinde yaptırımların geri gelebileceği uyarısında bulunmuştu. Avrupa ülkeleri, 9 Eylül’de İran ile Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) arasında varılan yeni iş birliği çerçevesini de yetersiz buldu.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, 18 Eylül Perşembe günü bir İsrail medyasına yaptığı açıklamada, “İran’dan gelen son mesajlar ciddi değil” diyerek ay sonuna kadar yaptırımların yeniden yürürlüğe gireceğini düşündüğünü söyledi.
Öte yandan, kararın Güvenlik Konseyi’nde kabul edilebilmesi için Rusya ve Çin’in de destek bulması gerekiyor. Ancak diplomatik kaynaklara göre gerekli 9 oya ulaşmaları beklenmiyor.
