ABD ile Rusya arasında imzalanan ve kısa süre önce süresi dolan New START nükleer silahların sınırlandırılması anlaşmasının sona ermesi, küresel güvenlik endişelerini artırdı.
Washington, yeni bir anlaşma için Çin’in de müzakerelere dahil edilmesini isterken, Moskova ise buna karşılık Fransa ve İngiltere’nin de nükleer kısıtlamalara tabi tutulmasını şart koştu.
ABD Dışişleri Bakanlığı Silah Kontrolünden Sorumlu Müsteşar Yardımcısı Thomas DiNanno, Cenevre’deki BM Silahsızlanma Konferansı öncesinde yaptığı açıklamada, New START anlaşmasının “eksiklikler” içerdiğini belirterek Başkan Donald Trump’ın “daha iyi ve kapsamlı bir anlaşma” istediğini söyledi.
Washington uzun süredir Çin’i sürece dahil etmeye çalışıyor. Ancak Pekin bu çağrıyı reddediyor. Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Lin Jian, ülkesinin nükleer kapasitesinin ABD ve Rusya’ya kıyasla çok daha sınırlı olduğunu belirterek, şu aşamada müzakerelere katılmayacaklarını açıkladı.
ABD ve Rusya, dünyadaki nükleer savaş başlıklarının yaklaşık yüzde 80’ine sahip bulunuyor. Çin ise son yıllarda nükleer kapasitesini hızla artırıyor.
2010’da imzalanan New START anlaşması, iki ülkenin konuşlandırılmış stratejik nükleer başlık sayısını 1.550 ile, fırlatma sistemlerini ise 800 ile sınırlandırıyordu. Ancak Ukrayna savaşının ardından denetimlerin askıya alınmasıyla anlaşma fiilen işlemez hale gelmişti.
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, anlaşmanın sona ermesini “uluslararası barış ve güvenlik açısından kritik bir an” olarak nitelendirdi.
Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov ise Moskova ve Washington’un “sorumlu bir yaklaşım” sürdürme konusunda mutabık olduğunu ve yeni müzakerelere açık olduklarını söyledi.
Rusya’nın Cenevre’deki BM Büyükelçisi Gennady Gatilov da ülkesinin çok taraflı görüşmelere katılabileceğini, ancak bunun yalnızca NATO üyesi Fransa ve İngiltere’nin de sürece dahil edilmesi halinde mümkün olacağını belirtti.
