Cem Özdemir’in zaferi Almanya’nın gerçeğini ne kadar yansıtıyor?

Baden-Württemberg Eyalet Parlamentosu'nda yapılan oylamada Cem Özdemir, Almanya'nın Türkiye kökenli ilk eyalet başbakanı seçildi. Almanya’daki göçmen kökenliler açısından önemli görünen bu tablo, ülkenin siyasi ve toplumsal gerçeğiyle ne kadar örtüşüyor?

CEM ÖZDEMİR

Geçtiğimiz günlerde Baden-Württemberg Eyalet Parlamentosu'nda yapılan oylamada, 157 sandalyeli parlamentoda 93 oy alan Cem Özdemir, Almanya'nın Türkiye kökenli ilk eyalet başbakanı seçildi. Almanya’daki göçmenler açısından pozitif görünen bu tablo, Almanya’nın gerçeğini ne kadar yansıtıyor?

Bu pazar seçim olsa hangi parti birinci olur? Almanya hem eyalet seçimleri hem de federal seçimlerde seçmen eğilimleri nasıl şekilleniyor? Seçmen davranışları üzerine araştırma yapan şirketlerin yayınladığı veriler ışığında, Almanya'daki güncel siyasi tablo neye işaret ediyor?

Hem eyalet hem de federal düzeydeki anketler, Allensbach, Forsa, Forschungsgruppe Wahlen, GMS, Infratest dimap, INSA, Verian ve Yougov gibi araştırma kurumları tarafından düzenli aralıklarla yapılarak kamuoyu ile paylaşılıyor.

"Sonntagsfrage" (Pazar anketi) sonuçları, Baden-Württemberg, Bavyera (Bayern), Berlin, Brandenburg, Bremen, Hamburg, Hessen, Mecklenburg-Vorpommern, Aşağı Saksonya (Niedersachsen), Kuzey Ren-Vestfalya (Nordrhein-Westfalen), Rheinland-Pfalz, Saarland, Saksonya (Sachsen), Saksonya-Anhalt (Sachsen-Anhalt), Schleswig-Holstein ve Thüringen gibi tüm eyaletlerde yapılan anketlerin sonuçlarına dayanıyor.

23 Şubat 2025'te yapılan erken genel seçimlerin ardından CDU (Hristiyan Demokrat Birlik), CSU (Hristiyan Sosyal Birlik) ve SPD'den (Almanya Sosyal Demokrat Partisi) oluşan koalisyon hükümeti, Friedrich Merz’in 6 Mayıs 2025'te Federal Meclis'te (Bundestag) yapılan ikinci tur oylama sonucunda Şansölye seçilmesi ile göreve başladı.

HÜKÜMETİN DURUMU: KARAMSAR BİR TABLO

Merz hükümeti birinci yılını doldurdu. Hükümet, CDU/CSU (Birlik Partileri) ile SPD'den (Sosyal Demokrat Parti) oluşan bir "Büyük Koalisyon" (Große Koalition) yapısında.

Federal düzeydeki anketler incelendiğinde karamsar bir tablo ortaya çıkıyor. En güncel federal anketlere (12 Mayıs 2026) göre, Başbakan Merz'in partisi CDU/CSU yüzde 22-23 bandına gerilediği görülüyor. Koalisyon ortağı SPD ise yüzde 12-13 seviyelerinde seyrediyor. Toplumda hükümete destek yüzde 35 civarında seyrediyor.

Eyaletlerde de tablo iç açıcı değil. Hükümetin kalesi olarak görülen Kuzey Ren-Vestfalya’da (NRW) CDU yüzde 34 ile hâlâ güçlü konumunu koruyor. Öte yandan, Saksonya-Anhalt’ta 6 Eylül 2026'daki seçim öncesi yapılan ankette SPD yüzde 7 seviyelerinde kalırken CDU yüzde 26 bandında görünüyor. Yeşiller'in güçlü olduğu Baden-Württemberg’de ise CDU yüzde 26 ile ikinci sırada yer alıyor.

MUHALEFETİN SOL VE LİBERAL KANATLARI

Sol kanat, geleneksel DIE LINKE (Sol Parti) ve yeni kurulan Sahra Wagenknecht İttifakı (BSW) arasında bölünmüş durumda. Federal düzeyde DIE LINKE’nin yüzde 10-11 arasında istikrarlı bir desteğe sahip olduğu görülüyor. Eyalet bazında ise özellikle Bremen (yüzde 13), Hamburg (yüzde 12) ve Thüringen (yüzde 14) gibi bölgelerde güçlü bir muhalefet yürütüyor.

Öte yandan Sahra Wagenknecht'in BSW partisi, federal düzeyde yüzde 3-4 civarında "yeni bir güç" olarak yer alıyor. Ancak Saksonya (yüzde 11) ve Brandenburg (yüzde 8) gibi eyaletlerde barajın üzerinde kalarak etkili bir noktada bulunuyor.

Cem Özdemir’in de mensubu olduğu Yeşiller, Merz hükümetinin en büyük "sistem içi ekolojik" muhalefet bloklarından birini oluşturuyor. Yeşillerin federal performansı incelendiğinde, anketlerde yüzde 12 ile 15 arasında bir desteğe sahip olduğu görülüyor.

Eyalet düzeyinde ise Yeşiller, Baden-Württemberg'de yüzde 32 ile hala birinci parti konumunda ve bu durum onları eyalet düzeyinde çok güçlü bir aktör yapıyor. Hamburg (yüzde 20) ve Berlin (yüzde 18) gibi metropollerde de yüksek oy oranlarını koruyor.

FDP (Liberaller) ise federal düzeyde yüzde 3 ile yüzde 4 bandında seyrederek yüzde 5'lik seçim barajının sınırında bulunuyor. Bavyera (yüzde 2) ve Hessen (yüzde 3) gibi eyaletlerde de zayıf bir performans sergiliyor.

MUHALEFETİN AŞIRI SAĞ KANADI: AfD DRAMATİK YÜKSELİŞTE

Anket sonuçları, özellikle de aşırı sağ kanattaki AfD’nin hem eyalet hem de federal düzeyde dramatik bir yükseliş sergilediğini gösteriyor.

Anketlere göre “kitlesel tersine göç" (remigration) hedefini 2025 seçim programına koyan AfD, Doğu Almanya eyaletlerinde birinci parti konumuna yerleşmiş durumda. Özellikle Saksonya-Anhalt'ta yüzde 41, Thüringen'de yüzde 39 ve Mecklenburg-Vorpommern'de yüzde 36 gibi çok yüksek oranlara ulaşmış görünüyor. Öte yandan AfD’nin geleneksel olarak daha düşük oy aldığı Batı eyaletlerinde de (Baden-Württemberg yüzde 22, Hessen yüzde 22) ciddi bir oy oranına ulaştığı görünüyor.

Federal seçim anketlerinde ise AfD, yüzde 24-28 bandında oy alarak istikrarlı biçimde ikinci sırada yer alıyor. Bazı anketlerde (örneğin INSA ve Yougov) ana muhalefet CDU/CSU'yu dahi geride bırakıyor veya onlarla başa baş yarışıyor. 

Genel Özet Tablosu (Mayıs 2026 Federal Anket Ortalaması)

Durum

Parti

Oy Oranı (Yaklaşık)

Hükümet

CDU/CSU

%22- %24

Hükümet

SPD

%12- %13

Muhalefet

AfD

%27- %28

Muhalefet

GRÜNE

%12- %15

Muhalefet

DIE LINKE

%10- %11

 

Bu veriler, Merz hükümetine yönelik toplumsal memnuniyetsizliğin rekor seviyeye (yüzde 71) ulaştığını ve muhalefet içinde özellikle AfD'nin bu durumdan en çok faydalanan taraf olduğunu doğruluyor.

Peki bu veriler ne işaret ediyor?

Veriler, seçmenin geleneksel merkez partilerden ve mevcut hükümetten uzaklaşarak AfD'ye yöneldiğini gösteriyor. Sol partiler, bu tepki oylarını kendi lehine çekemiyor.

Federal düzeyde sağ ve aşırı sağın (CDU/CSU + AfD) toplam oy oranının yüzde 50'yi aşması, siyasal ağırlık merkezinin sağa kaydığını gösteriyor. Bazı eyaletlerde ise iki kişiden birinin AfD gibi aşırı sağcı partiyi desteklemesi, Almanya siyaseti açısından ve özellikle göçmenler bakımından umut vaat etmiyor.