İnsan Hakları Derneği (İHD) Colemêrg Şubesi’nin Şemzînan’da yaptığı açıklamada konuşan Pınar Yılmaz, 1915 Ermeni Soykırımı ile başlayan zorla kaybettirme uygulamalarının 1990’lı yıllarda sistematik hale geldiğini belirtti. Gözaltına alındıktan sonra kendilerinden haber alınamayan birçok kişinin ailesinin yıllardır belirsizlik ve adalet arayışı içinde yaşadığını söyleyen Yılmaz, etkin soruşturmaların yürütülmediğini ve cezasızlık politikalarının sürdürüldüğünü ifade etti.

Yılmaz, gözaltında kaybetmenin insanlığa karşı suç olduğunu vurgulayarak, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin bu yöndeki ihlal kararlarını hatırlattı. Kerboran JİTEM Davası’nda verilen zamanaşımı kararını da cezasızlık politikasının bir örneği olarak değerlendirdi.

Açıklamada, “Gözaltında kaybedilen tüm kişilerin akıbeti açıklansın”, “Zorla kaybetme suçu Türk Ceza Kanunu’nda insanlığa karşı suç olarak düzenlensin”, “Kayıp dosyalarında cezasızlık uygulamalarına son verilsin” ve “Türkiye, Birleşmiş Milletler Zorla Kaybetmelere Karşı Uluslararası Sözleşmesi’ni imzalayıp uygulasın” talepleri dile getirildi.

İstanbul’da ise İHD İstanbul Şubesi ile Türkiye İnsan Hakları Vakfı’nın Harbiye Askeri Müzesi önünde yaptığı açıklamada, 53 yıl önce gözaltında kaybedilen Ali Kayahan anıldı. 

Basın metnini okuyan Sebla Arcan, Harbiye Askeri Müze binasının yalnızca tarihi bir yapı değil, aynı zamanda Türkiye’nin zorla kaybetmeler tarihine kazınmış bir hafıza mekânı olduğunu söyledi.

Sebla Arcan, Ali Kayahan’ın 1973 yılında gözaltına alındığını, Harbiye’deki sorgu merkezinde ağır işkence gördüğünü ve ardından kaybedildiğini anlattı.

Dönemin tanıklarının ifadelerine rağmen devlet kurumlarının “Ali Kayahan isimli kişi gözaltına alınmamıştır” diyerek inkâr politikasını sürdürdüğünü belirten Sebla Arcan, “Hakikat için, hafıza için, adalet için Ali Kayahan’ı unutmayacağız” dedi.

İHD Eş Genel Başkanı Oya Ersoy da gerçek toplumsal barışın geçmişte işlenen insan hakları ihlalleriyle yüzleşilmesi ve adaletin sağlanmasıyla mümkün olacağını belirterek, gözaltında kaybedilen tüm kişilerin akıbetlerinin açıklanması çağrısı yaptı.

Dêrsim’de Seyid Rıza Meydanı’nda yapılan açıklamada ise “Kayıplar belli, failler nerede” pankartı açıldı. 

İHD Dêrsim Şubesi Eşbaşkanı Nurşat Yeşil, Türkiye’de zorla kaybettirme uygulamalarında cezasızlık politikalarının sürdürüldüğünü ifade ederek, kayıplarla yüzleşilmesi gerektiğini söyledi. Açıklama oturma eylemiyle sona erdi.