The Jerusalem Post’un haberine göre İsrail, Fransa’dan yaptığı askeri ithalatı durdurma kararı aldı. İsrail Savunma Bakanlığı’nın 31 Mart’ta duyurduğu kararın, İran’a karşı yürütülen savaş kapsamında mühimmat taşıyan İsrail uçaklarının Fransız hava sahasını kullanmasına izin verilmemesine karşı alındığı belirtildi. Karar, iki ülke arasındaki ilişkilerdeki kırılmanın yeni bir aşamaya geçtiğini gösteriyor.
İsrail Savunma Bakanlığı kaynakları, Paris yönetimini son dönemde “giderek daha düşmanca” bir tutum izlemekle suçladı. Tel Aviv yönetimi, özellikle Fransa’nın 2025’te Filistin devletini tanıma kararını ve son olarak askeri sevkiyatlara yönelik hava sahası kısıtlamasını bu tavrın göstergeleri arasında sayıyor. Fransa Dışişleri Bakanlığı ise Temmuz 2025’te yayımladığı resmi açıklamada, Fransa’nın Eylül 2025’te Filistin devletini tanıyacağını duyurmuştu.
SOMUT ETKİSİ SINIRLI OLABİLİR
İsrail basınına göre, açıklanan kararın pratik etkisinin ne kadar büyük olacağı henüz net değil. Zira Fransa’nın son dönemde İsrail’e doğrudan silah satışını zaten ciddi ölçüde sınırladığı, mevcut bazı sözleşmelerin ise yürürlükte kalabileceği belirtiliyor. Ayrıca özel şirketler üzerinden savunma alanındaki bazı ticari ilişkilerin devam edip etmeyeceği de belirsizliğini koruyor.
Fransız resmi verilerine göre, İsrail’in 2015-2024 yılları arasında Fransız savunma şirketlerinden yaptığı siparişlerin toplamı 223,2 milyon euroya ulaştı. Ancak Paris yönetimi, İsrail’e doğrudan ağır silah satmadığını; daha çok savunma sistemlerinde kullanılan bileşenler ve üçüncü ülkelere yeniden ihracı mümkün parçalar gönderildiğini savunuyor. Fransız makamları daha önce bu ihracatın özellikle “Demir Kubbe” gibi savunma sistemleriyle bağlantılı parçalarla sınırlı olduğunu açıklamıştı.
PARİS-TEL AVİV HATTINDA KOPUŞ DERİNLEŞİYOR MU?
İsrail’in bu adımı, yalnızca askeri ticaret alanında değil, siyasi ve diplomatik düzeyde de Fransa ile ilişkilerin hızla kötüleştiğini ortaya koyuyor. Özellikle İran savaşı, Filistin meselesi ve Avrupa ülkelerinin İsrail’e verdiği askeri desteğin sınırları konusunda yaşanan ayrışma, Tel Aviv ile bazı Avrupa başkentleri arasındaki gerilimi artırmış durumda.
Ha’Aretz gazetes bu kararın, Fransa ve genel olarak Avrupa ile yaşanan “giderek daha net bir kopuşun” işareti olduğu yorumunda bulundu.