Birleşmiş Milletler, İsrail’e işgal altındaki Batı Şeria’da yerleşimlerin genişletilmesini derhal durdurma çağrısı yaptı. BM’ye göre, son bir yıl içinde 36 binden fazla Filistinlinin zorla yerinden edilmesi, “benzeri görülmemiş” bir boyuta ulaştı.
Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği tarafından yayımlanan raporda, Kasım 2024 ile Ekim 2025 arasını kapsayan dönemde yaşanan yerinden edilmelerin “kitlesel zorla tahliye” niteliği taşıdığı belirtildi.
Raporda “İşgal altındaki Batı Şeria'da 36.000'den fazla Filistinlinin yerinden edilmesi, daha önce görülmemiş boyutlarda bir toplu sürgünü oluşturmaktadır” denildi. Açıklamada, bu durumun etnik temizlik riski doğurduğu uyarısı yapıldı.
Raporda, Batı Şeria’daki gelişmelerin Gazze’deki kitlesel yerinden edilme ile birlikte değerlendirildiğinde, Filistinlilerin işgal altındaki topraklardan sistematik biçimde uzaklaştırıldığına işaret edildiği vurgulandı.
BM verilerine göre, söz konusu dönemde İsrail makamları Doğu Kudüs’te yaklaşık 37 bin, Batı Şeria’nın geri kalanında ise 27 binden fazla yeni konut biriminin inşasını onayladı ya da ilerletti. Yetkililer, bu politikaların Filistin topraklarının daha fazla ele geçirilmesini amaçladığını belirtti.
BM Filistin Ofisi Direktörü Ajith Sunghay, her gün Filistinlilerin evlerinden ve topraklarından çıkarıldığını, bunun da yasa dışı yerleşimlerin genişletilmesine zemin hazırladığını ifade etti.
İsrail’in 1967’den bu yana işgal altında tuttuğu Batı Şeria’da, Doğu Kudüs hariç yarım milyondan fazla İsrailli yerleşimci yaşıyor. BM’ye göre bu yerleşimler uluslararası hukuka aykırı kabul ediliyor.
Raporda ayrıca yerleşimci şiddetindeki artışa da dikkat çekildi. Son bir yılda 1.732 yerleşimci saldırısı kaydedilirken, bu saldırıların çoğunun cezasız kaldığı ifade edildi. Birleşmiş Milletler İnsani İşler Koordinasyon Ofisi (OCHA) verilerine göre, 7 Ekim 2023’ten bu yana 1.100’den fazla Filistinli hayatını kaybetti.
BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, İsrail’e yerleşim faaliyetlerini tamamen durdurma, işgale son verme ve yerinden edilen Filistinlilerin geri dönüşüne izin verme çağrısında bulundu.
Raporda, zorla yerinden etmenin “savaş suçu” teşkil ettiği, bazı durumlarda ise “insanlığa karşı suç” kapsamına girebileceği uyarısı da yapıldı. Ayrıca Doğu Kudüs çevresindeki Bedevi topluluklarının da artan yerleşim projeleri nedeniyle ciddi tehdit altında olduğu belirtildi.
