GÖRÜNTÜLÜ

Kobanê'deki kuşatma bir ayı aştı: İnsani durum kötüleşiyor

Kobanê kentinde bir ayı aşkın bir süredir ağır bir kuşatma yaşanırken, insani durum geçen her gün biraz daha ağırlaşıyor.

QSD Genel Komutanlığı’nın, Fırat’ın batısındaki Dêr Hafir’den çekileceklerini açıklamasına rağmen, Türkiye devletinin desteklediği Şam’daki geçici hükümete bağlı gruplar 18 Ocak 2026’da Dêr Hafir’e saldırdı. Türkiye’nin komutası ve teknik desteğiyle başlatılan bu saldırılar kısa sürede Tebqa, Reqa, Dêrazor ve Hesekê bölgelerine yayıldı.

Kobanê halkının büyük bölümü geçimini tarım, su kuyuları ve hayvancılıkla sağlıyor. Geniş bir kırsal alana sahip olan Kobanê’nin kent merkezi ise küçük bir yerleşim alanına sahip ve altyapısı sınırlı bir nüfusa göre kurulmuş durumda.

Ancak Türkiye’nin desteklediği geçici hükümete bağlı grupların 30 günü aşkın bir süredir sürdürdüğü kuşatma nedeniyle, saldırılardan kaçan binlerce köylü Kobanê kent merkezine sığınmak zorunda kaldı.

Ayrıca Tebqa, Reqa, Eyn Îsa ve Girê Spî’deki mülteci kamplarından da çok sayıda kişi Kobanê’ye geldi. Mültecilerin çoğu okullarda, boş dükkânlarda ve bazıları da araçlarının içinde yaşamını sürdürüyor. Özellikle ısınma, barınma ve temel yaşam ihtiyaçları konusunda ağır sıkıntılar yaşanıyor.

KOBANÊ MÜZESİ BARINAK OLDU

Toplumsal İşler Komitesi’nin verdiği bilgilere göre şu ana kadar 200 binden fazla göçmen Kobanê kent merkezine geldi. Bu göçmenler camilerde, taziye evlerinde, okullarda, üniversitede ve Kobanê direnişinin bir anısı olarak bırakılan Kobanê Müzesi’nde kalıyor. Tüm evler dolmuş durumda. Bazı göçmenler, DAİŞ’e karşı direnişin yaşandığı bu müzeye bir kez daha sığınmak zorunda kaldı.

Su, elektrik ve temel ihtiyaçların yokluğu nedeniyle göçmenlerin durumu tehlikeli boyuta ulaşmış durumda. Kuyulardan içilen sular nedeniyle çok sayıda çocuk zehirlendi. Saldırgan gruplardan canlarını kurtaran bu insanlar, yatacak yer dahi bulamıyor. Kobanê halkı imkânları ölçüsünde destek olmaya çalışsa da sağlanan yardımlar oldukça sınırlı.

Kış şartları da durumu ağırlaştırıyor. Okullarda ve büyük salonlarda kalan göçmenler sert geçen kış nedeniyle zor durumda. Suyun kesilmesi ve kar yağışı nedeniyle insanlar kar eriterek içme suyu temin ediyor. Ramazan ayına da girilmesiyle birlikte, temel ihtiyaçların tamamen tükenmiş olması göçmenlerin durumunu daha da tehlikeli hale getiriyor.

‘KOBANÊ AĞIR BİR KRİZ İÇİNDE’

Fırat Kantonu Yürütme Meclisi Eşbaşkanı Ferhan Hec Îsa, ANF’ye yaptığı açıklamada durumun giderek daha kritik hale geldiğini belirterek şunları söyledi:

“Kobanê ağır bir kriz içinde. Her taraftan kuşatma altında ve tüm temel ihtiyaçlar kesilmiş durumda. Onlarca köy ve yerleşimden göç dalgası Kobanê’ye yöneldi. Elektrik, su, internet ve diğer tüm hizmetler kesildi. Enerji Kurumu’nun çabalarıyla kısmi elektrik sağlansa da uzun süreli kesintiler yaşanıyor. Elektrik su istasyonlarına ulaşıyor ve şehirde kısmen su veriliyor, ancak bu kuşatmanın kalktığı anlamına gelmiyor.

Şehre giren ihtiyaç malzemeleri kaçak ve gayriresmî yollarla geliyor. Çete kontrol noktalarında bu ürünlerden yüksek miktarda para alınıyor. Gelen sebze ve diğer ihtiyaçlar da halka çok pahalıya satılıyor.”

Ferhan, yakıt konusuna da dikkat çekerek 22 tanker mazotun şehre ulaştığını, bunun büyük kısmının hastane, fırın ve temel kurumlara dağıtıldığını söyledi. Kalan yakıtın hane başına 13 litre düşmesi gerekirken 25 litre olarak dağıtıldığını, ilerleyen günlerde yollar açıldığında yeniden dağıtım yapılacağını ifade etti.

RAMAZAN AYINDA TÜM İHTİYAÇLAR KESİLMİŞ DURUMDA

Ferhan konuşmasının sonunda, “Kobanê’nin hâlâ ağır kuşatma altında olması bir utançtır. İlgili taraflara çağrımız kuşatmanın derhal kaldırılmasıdır. Ramazan ayı yaklaşıyor; tüm ihtiyaçlar kesilmiş durumda. Halk nasıl oruç tutacak?” dedi.

HASTANELERİN DURUMU

Kobanê’de 6 hastane bulunuyor, bunlardan 2’si özel. Hasta sayısı giderek artıyor. 6 hastanede ağır hasta sayısı 9 bin 51’e ulaşmış durumda; toplam hasta sayısının ise 30 bini aştığı belirtiliyor. 17 böbrek hastasının durumu kritik; bu hastalar ayda 8 kez diyalize girmek zorunda. İlaç yetersizliği nedeniyle durumları risk altında. Şimdiye kadar 136 kez diyaliz işlemi yapılmış. Ancak bazı hastalar köylerde olduğu ve yakıt yetersizliği bulunduğu için şehre gelemiyor.

Miştenûr Hastanesi’nde kadın doğum, diyabet, tansiyon, çocuk ve psikolojik destek bölümleri bulunuyor. Ancak kuşatma nedeniyle diyabet, tansiyon ve kalp hastalarının hayatı ciddi risk altında. İlaçlar tükenmek üzere. Mazot krizi de sürüyor; jeneratörler yakıt olmadığı için hizmet dışı kalabilir.

FIRINLARIN DURUMU

Kobanê merkezde 2, köylerde ise 3 fırın bulunuyor. Kentteki fırın günlük 27–30 bin ekmek üretiyor. Günlük yaklaşık 4 ton mazot iki jeneratör için kullanılıyor. 100 çalışan var. Günlük yaklaşık 24 bin ton un dağıtılıyor. Yetkililer, mevcut durum sürerse bir hafta içinde fırınların kapanabileceğini belirtiyor.

EĞİTİMİN DURUMU

Fırat Kantonu genelinde 72 bin öğrenci bulunuyor. Kuşatma ve okulların göçmenlere tahsis edilmesi nedeniyle öğrenciler eğitimden mahrum kalmış durumda. Kantonda toplam 572 okul ve 4 bin 190 eğitim personeli var. Eğitim Arapça ve Kürtçe anadilde veriliyordu.

Birinci dönem 15 Ocak’ta sona ermiş, ikinci dönemin 25 Ocak’ta başlaması planlanmıştı. Ancak saldırılar nedeniyle tüm öğrenciler eğitimden uzak kaldı. Eğitim Komitesi, kuşatma kaldırılmadıkça ve bölgede güvenlik sağlanmadıkça okulların kapalı kalacağını açıkladı.

TEMEL İHTİYAÇLAR TAMAMEN KESİLDİ

Kuşatmanın başlangıcından bu yana şehirde tüm temel ihtiyaçlar kesilmiş durumda. Sebze ve diğer ürünler yalnızca kaçak yollarla ve çok yüksek fiyatlarla şehre girebiliyor. HTŞ kontrol noktalarında her kamyondan yaklaşık bin 500 dolar alındığı belirtiliyor.

KOBANÊ HALKININ DİRENİŞ ISRARI

Tüm kuşatmaya rağmen Kobanê halkı direnişini sürdürüyor. 7 yaşından 90 yaşına kadar herkes kenti ve köylerini korumada kararlı olduklarını ifade ediyor.