Çıplak kör farelerin uzun yaşam sırrı keşfedildi: İnsanlara uygulanabilir mi?

Bilim insanları, çıplak kör farelerin olağanüstü uzun ömürlerinin arkasında yeni bir biyolojik mekanizma keşfetti.

New Scientist dergisinde yer alan araştırmaya göre bu kemirgenlerin uzun yaşamı, DNA onarımını güçlendiren özel bir protein varyantından kaynaklanıyor olabilir.

Çıplak kör fareler, benzer boyuttaki diğer kemirgenlerin birkaç katı kadar uzun, yaklaşık 37 yıl yaşayabiliyor. 

Çin’deki Tongji Üniversitesi’nden Zhiyong Mao ve ekibi, bu dayanıklılığın temel nedenlerinden birinin, bağışıklık sisteminde yer alan cGAS adlı proteinin farklı bir versiyonu olduğunu ortaya koydu.

Normalde insan ve farelerde cGAS proteini, hücre çekirdeği dışında DNA tespit ettiğinde bağışıklık alarmı verir; ancak çekirdek içindeyken DNA onarımını baskılayarak mutasyonlara ve kansere zemin hazırlıyor. Buna karşın, çıplak kör farelerdeki cGAS varyantı DNA onarımını artırıyor. Araştırmacılar, bu farkın proteindeki yalnızca dört amino asit değişikliğinden kaynaklandığını belirledi.

Ekip, meyve sineklerini genetik olarak değiştirip kör farenin cGAS versiyonunu üretmelerini sağladığında, sineklerin ömrü yaklaşık %15 uzadı. Bu bulgu, proteinin ömrü doğrudan etkileyebileceğini gösteriyor.

İNSANLARDA DA UYGULANABİLİR

Mao, benzer bir mekanizmanın insanlarda da uygulanabileceğini, gen düzenleme veya mRNA temelli tedavilerle DNA onarımının güçlendirilebileceğini söylüyor. Ancak bu tür bir müdahalenin teknik olarak oldukça karmaşık olduğunu da vurguluyor.

New York Rochester Üniversitesi’nden Vera Gorbunova ise çalışmanın, cGAS proteininin yaşlanma sürecinde önemli bir rol oynadığını doğruladığını belirterek, “Bu proteinin genetik veya ilaç yoluyla modülasyonu, insan sağlığı ve ömrü üzerinde olumlu etkiler yaratabilir” dedi.